استفاده از رنگ‌های شیمیایی مصنوعی در زعفران از شایع‌ترین انواع تقلب است که می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان و تجارت این محصول استراتژیک را تهدید کند. شناسایی رنگ‌های افزوده‌شده به زعفران معمولاً با استفاده از روش کروماتوگرافی لایه نازک انجام می‌شود که با وجود کارایی مناسب، روشی زمان‌بر و نسبتاً پرهزینه است. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی کارایی روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) مبتنی بر شاخص‌های رنگی در تشخیص تقلبات رنگی زعفران بود. بدین منظور، نمونه‌های زعفران با چهار رنگ مصنوعی شامل تارترازین، اریتروزین، کینولین یلو و سانست یلو به‌صورت منفرد، ترکیبات دوتایی و مخلوط چهارگانه، در دو غلظت 001/0 و 0005/0 درصد تیمار شدند و با زعفران خالص به‌عنوان نمونه شاهد مقایسه گردیدند. شاخص‌های رنگی نمونه‌ها در فضاهای رنگی Lab، HSB و RGB با استفاده از نرم‌افزار ImageJ استخراج و با روش PCA مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. بر اساس میزان واریانس و مقادیر ویژه، مؤلفه‌های L، a، b، B1، S، G و B2 به ‌ترتیب به‌عنوان مؤلفه‌های اصلی رنگی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های L و a (به‌ترتیب PC1 و PC2) بیشترین سهم را در تبیین تغییرات داده‌ها داشتند و توانایی مناسبی برای تفکیک نمونه‌های زعفران خالص و رنگ‌شده فراهم کردند. پراکنش نمونه‌ها در فضای دو مؤلفه اصلی نشان داد که نمونه‌های حاوی رنگ مصنوعی در غلظت 001/0 درصد به‌طور مطلوبی از نمونه شاهد قابل تفکیک بودند. بااین‌حال، در غلظت 0005/0 درصد، میان نمونه‌های حاوی تارترازین و کینولین یلو و برخی نمونه‌ها هم‌پوشانی مشاهده شد. در مجموع، نتایج نشان داد که ترکیب رنگ‌سنجی و تحلیل مؤلفه‌های اصلی می‌تواند به‌عنوان روشی سریع و کم‌هزینه برای غربالگری تقلبات رنگی زعفران مورد استفاده قرار گیرد.