آنالیز ترانسکریپتومی برای شناسایی ژن‌ها و مسیرهای مولکولی مرتبط با اثر محافظتی کروسین زعفران بر سمیت کبدی ناشی از تریپتولید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

2 کارشناس سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان جنوبی، بیرجند، ایران.

3 کارشناس گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

چکیده

تریپتولید، با وجود خواص درمانی ارزشمند، به دلیل سمیت کبدی کاربرد بالینی محدودی دارد. کروسین، ترکیب فعال زعفران و یک آنتی اکسیدان طبیعی قوی، اثرات محافظتی قابل‌توجهی در برابر آسیب‌های کبدی نشان داده است. هدف این مطالعه، شناسایی ژن‌ها و مکانیسم‌های مولکولی اثر محافظتی کروسین در برابر سمیت کبدی تریپتولید، از طریق تحلیل مجدد داده‌های RNA-Seq با شماره دسترسی GSE202175 در پایگاهNCBI با استفاده از نرم‌افزار تحت وب iDEP انجام شد. در این آزمایش موش‌ها به‌طور تصادفی در سه گروه و هر گروه ۴ تکرار تقسیم شدند: گروه کنترل: سالین نرمال (NC)، گروه دریافت کننده تریپتولید با دوز متوسط (۳۰۰ میکروگرم بر کیلوگرم؛ MTP) و گروه دریافت کننده تریپتولید با دوز متوسط (۳۰۰ میکروگرم بر کیلوگرم همراه با کروسین ۱۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم؛ MTP+CR) .تیمارها به مدت هفت روز به‌صورت گاواژ خوراکی روزانه انجام شد. پس از تحلیل بیان افتراقی ژن‌ها با روش DESeq2 و خوشه‌بندی k-means، نتایج نشان داد از مجموع 18248 ژن شناسایی شده، تعداد ژن‌های بیان متفاوت برای همه مقایسه‌ها، به‌ترتیب 2329 و 2261 ژن‌های با بیان بالا و پائین بودند. نتایج غنی‌سازی مسیرهای زیستی (KEGG) نشان داد که مسیرهای مرتبط با، مسیرهای متابولیکی، بیوسنتز هورمون‌های استروئیدی، متابولیسم رتینول، سرطان‌زایی شیمیایی – اتصال مواد شیمیایی به DNA، متابولیسم اسید آراشیدونیک، متابولیسم اسید لینولئیک، متابولیسم داروها – سایر آنزیم‌ها، بیوسنتز اسیدهای صفراوی اولیه، متابولیسم ترکیبات خارجی (زنوبیوتیک‌ها) توسط سیتوکرومP450، بیوسنتز استروئیدها، تشکیل تله‌های خارج‌سلولی نوتروفیل (NETs)، لوپوس سیستمیک، به‌طور معناداری غنی‌سازی شده‌اند. کروسین با تثبیت و تنظیم مسیرهای متابولیسم دارو، سموم و واسطه‌های التهابی، نقش حفاظتی مؤثری در برابر سمیت کبدی تریپتولید ایفا می‌کند و وضعیت سلولی کبد را به حالت طبیعی نزدیک نموده است. این یافته‌ها مکانیسم محافظتی کروسین در برابر سمیت کبدی ناشی از تریپتولید را تأیید کرده و آن را به‌عنوان راهبردی مؤثر برای کاهش عوارض جانبی داروهای سمی معرفی می‌کنند.

کلیدواژه‌ها