بررسی اثرات هورمون جیبرلین و اندازه بنه بر عملکرد و برخی صفات زعفران (اکوتیپ قائن)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اصلاح نباتات، عضو انجمن زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحدکرمانشاه، کرمانشاه

2 استادیار گروه اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه، کرمانشاه

چکیده

به منظور مطالعه تاثیر هورمون جیبرلین و وزن بنه بر تولید گل و دیگر صفات گیاه زعفران، آزمایشی در سال ۱۳۹۰ به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آزمایشی واقع در کیلومتر 5 جاده کرمانشاه- تهران انجام پذیرفت. فاکتور ها شامل: A (وزن بنه  4، 6 و 8 گرم)، B (تیمار بنه ها در هورمون جیبرلین 0، ۲۰۰ و ppm400) و  C (کود فسفاته 0 و 120kg/ha). بودند که بر روی 9 صفت مورفولوژیک اکوتایپ قاین، مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس تنوع معنی داری در سطح 1% را در اکثر صفات نشان داد. در مقایسه میانگین اثر متقابل وزن بنه و هورمون جیبرلین (AB) (مصرف ppm ۲۰۰ جیبرلیک اسید در بنه هایی با وزن ۸ گرم) با بیشترین میانگین طول کلاله و بعد از آن اثراتی از جمله (مصرف ppm ۴۰۰ جیبرلیک اسید در بنه های ۸ گرمی) قابل توجه بودند. در مقایسه میانگین وزن خشک کلاله از نظر فاکتور A (وزن بنه) در سطح احتمال ۱٪ (بنه های ۴ و ۶ گرمی) وزن بیشتری داشتند. در بررسی وزن خشک کلاله از طریق فاکتور C (مصرف کود فسفاته) (مصرف ۱۲۰ کیلو گرم کود فسفاته در هکتار) در سطح احتمال ۱٪ بیشترین تاثیر را داشت. مقایسه میانگین اثر متقابل AB  نشان داد بیشترین میانگین وزن خشک کلاله متعلق به (کاشت بنه های ۶ گرمی در شرایط عدم مصرف جیبرلیک اسید) بود. بررسی اثر متقابل BC  بر وزن خشک کلاله نشان داد (عدم مصرف هورمون جیبرلین و در عین حال مصرف کود فسفاته به میزان ۱۲۰ کیلوگرم در هکتار) بیشترین تأثیر را بر وزن خشک کلاله داشت و پس از آن مصرف ppm ۴۰۰ جیبرلین و ۱۲۰ کیلوگرم کود فسفاته قرار داشت. به طور کلی مشخص شد که مصرف سطوح متوسط هورمون جیبرلین در بنه های با وزن متوسط در اکوتایپ قاین نتیجه بهتری دارد.

کلیدواژه‌ها


 
 

Amirshekari, H., Sorooshzadeh, A., Modaress Sanavy, A., Jalali Javaran, M., 2006. Study of effects of root temperature, corm size, and gibberellin on underground organs of saffron (Crocus sativus L.). Iranian Journal of Biology. 19(1), 6-18. [In Persian with English Summary]

Amir Ghasemi, T., 2001. Saffron the red gold of Iran. Institute of Cultural Publication of Ayandegan, Tehran, Iran. [In Persian]

Azizbekova, N.S., Miliyaeva, E.L., Lobovaand, N.V., Chailakhyan, M.K., 1978. Effects of gibberllin and kinetin on formation of flower organs in saffron. Soviet Plant Physiology. 25(3), 471-476.

Zehan, A.A., Kamgar-Haghighi, A.A., Sepaskhah, A.R., 2006. Effect of irrigation method and frequency on corm and saffron production (Crocus sativus L.). Journal of Sciences and Technology in Agriculture and Natural Resources (Water and Soil Sciences). 10 (1), 45-54. [In Persian with English Summary]

Biswas, N.R., Datta, S.P., Chaudhuri, R., Dakshinamurthi, C., 1975. Soil condition for the growth of saffron at Pampore (Kashmir). Indian Journal of Agricultural Sciences. 27(4), 413-418.

Chrungoo, N.K., Farooq, S., 1984. Influence of GA and NAA on yield and growth of saffron. Indian Journal of Plant Physiology. 27, 201-205.

Dolan, L., Davies, J., 2004. Cell expansion in roots. Current Opinion in Plant Biology. 7, 33-39.

Farooq, S., Koul, K.K., 1983. Changes in gibbrellin like activity in corms of saffron plant (Crocus sativus L.) during dormancy and sprouting.  Journal of Plant Biochemistry. 178, 685-61.

Greenbery- Kaslasi, D., 1991. Vegetative and reproductive development in the saffron (Crocus sativus L.). MSc. Thesis, Faculty of agriculture. The Hebrew University of Jerusalem.

Hardtke, C., 2003. Gibberllin signaling: GRASs Grass growing roots dispatch. Current Biology. 13, 366-367.

Hassan-Beygyi, S.R., Ghanbarian, D., Kianmehr, M.H., Farahmand, M., 2010. Some physical properties of Saffron Crocus corm. Cercetări Agronomice în Moldova. 13(1), 141.

Hassanzadeh Aval, F., Rezvani Moghaddam, P., Bannayan Aval, M., Khorasani, R., 2014. Effects of maternal corm weight and foliar application on replacement corm haracteristics and flower yield of saffron (Crocus sativus L.) in the first year. Journal of Saffron Research. 2(1), 73-84.

Kafi, M., Rashed, M.H., Koocheki, A., Mollafilabi, A., 2002. Saffron: Production Technology and Processing. Center of Excellence for Agronomy (Special Crops). Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. [In Persian]

Koul, K.K., Farooq, S., 1984. Growth and differentiation in the shoot apical meristem of saffron plant. Journal of Indian Botanical Society. 63, 153-169.

Meamar Mashreghi, B., 1998. The effects of hormones and environmental conditions on growth and reproduction of onion and durability flower in Fritillaria imperialis L. PhD Thesis. Faculty of Agriculture. University of Tarbiat Modarres, Tehran, Iran. [In Persian]

Moor, T.C., 1989. Biochemistry and Physiology of Plant Hormones. 2nd Edition. Berlin, Heidelberg: Springer- verlag.

Mshayekhi, K., Latifi, N., 1997. The evaluation of corm effects on flowering saffron. Iranian Journal of Agricultural Sciences.  28(1), 97-105. [In Persian with English Summary]

Najaf Zadeh, G., 2000. The report of production, packing and export of saffron. Management of agriculture and food resources. The Center of Improvement Export of Iran. Ministry of Industry, Mine and Trade. Tehran, Iran. [In Persian]

Omidbaigi, R., 2005. Effect of corms weight on quality of saffron (Crocus sativus L.). Environmental Sciences. 52, 236-249. [In Persian with English Summary]

Paleg, L.G., 1965. Physiological effects of gibberellins. Annual Review in Plant Physiology. 16, 261-322.

Pandy, D.P., Srivastava, R.P., 1979. A note on the effect of the size of corms on the sprouting and flowering of saffron. Progressive Horticulture. 6(23), 86-92.

Sadeghi, B., 1987. The effects of chemical fertilizers on improvement saffron cultivation. The Center of Agricultural Research of Khorasan Province, Mashhad, Iran. [In Persian]

Sadeghi, B., 1988. The effects of different amounts of chemical fertilizers to increasing saffron yield. The Center of Agricultural Research of Khorasan Province. Mashhad, Iran. [In Persian]

Sadeghi, B., 1989. Effects of chemical fertilizers and animal manures on leaf and corm production of saffron. Publishing by Industrial and Scientific Researches Organization, Center of Khorasan, Iran. [In Persian]

Sadeghi, B., 1993. The effect of corm weight on flowering saffron. Publishing by Industrial and Scientific Researches Organization, Center of Khorasan. [In Persian]

Sadeghi, B., Journalism, K., Hatami, M., 2004. Effect of sowing time on collecting saffron flowers. Proceedings of the Third National Conference of Saffron. University of Ferdowsi. Mashhad Press. Iran.  [In Persian]

Shahandeh, H., 1990. Evaluation of physical and chemical of water and soil related to saffron yield in Ghonabad. Publishing by Industrial and Scientific Researches Organization, Center of Khorasan. [In Persian]

Tavakkoli, A., Sorooshzade, A., Ghorbani J.M., 2014. Effect of buds removing and corm size on growth characteristics and yield of saffron (Crocus sativus L.). Saffron Agronomy and Technology. 1(2), 69-84. [In Persian with English Summary]

Trewavas, A., 1983. How do plant growth substances work? Plant, Cell and Environment. 4, 203-228.