بررسی اثر سطوح زئولیت پتاسیک و مدیریت آبیاری بر خصوصیات زراعی و عملکرد زعفران (Crocus sativus L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بیرجند، بیرجند

2 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز

چکیده

تنش خشکی یکی از عوامل کاهش عملکرد محصولات کشاورزی به حساب می‌آید که اثرات آن حتی در گیاهانی که بومی مناطق خشک و نیمه‌خشک هستند مشاهده شده است. زعفران (Crocus sativus L.) گیاهی با ارزش محسوب شده و توجه به کاهش اثرات تنش خشکی روی آن اهمیت خاصی دارد. بنابراین به منظور دستیابی به این مهم، تحقیقی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1392 انجام شد. زئولیت در چهار مقدار صفر (Z0)، 5/0 (Z1)، 1 (Z2) و 2 (Z3) درصد وزنی و آبیاری در سه سطح سنتی (I1)، آبیاری با تخلیه 70 درصد رطوبتی (I2) و آبیاری کامل (I3) به عنوان عوامل آزمایش در نظر گرفته شدند. صفات مورد مطالعه شامل وزن تر و طول گلبرگ، وزن تر و طول کلاله، وزن تر و طول خامه، وزن خشک کلاله و درصد سبز شدن زعفران بود. نتایج نشان داد که مقدار زئولیت در سطح احتمال 1/0 درصد بر وزن خشک کلاله و در سطح احتمال یک درصد بر شاخص‌های وزن‌ تر کلاله، وزن تر گلبرگ، وزن تر خامه و طول کلاله اثر معنی‌داری داشت. آبیاری نیز در سطح احتمال 1/0 درصد بر وزن خشک کلاله، در سطح احتمال یک درصد بر وزن تر خامه و در سطح احتمال پنج درصد بر وزن تر گلبرگ و طول کلاله اثر معنی‌داری نشان داد. همچنین اثر متقابل مقدار زئولیت و آبیاری بر ‌ وزن تر گلبرگ در سطح احتمال یک درصد و بر طول کلاله در سطح احتمال پنج درصد اثر معنی‌داری داشت.وزن تر کلاله تحت تأثیر کاربرد زئولیت قرار گرفت، به طوری­که سطوح کاربرد 5/0، 1 و 2 درصد وزنی زئولیت به ترتیب سبب افزایش 87، 5/87 و 94 درصدی وزن تر کلاله شدند.طول کلاله نیز تحت اثر مقدار زئولیت و مدیریت آبیاری قرار گرفت، به طوری که بیشترین طول کلاله در Z1 مشاهده شد که نسبت به Z0 افزایشی 65 درصدی داشت. همچنین افزایش آب آبیاری در I3 سبب افزایش 58 درصدی طول کلاله نسبت به I1 شد. سطوح کاربرد Z1 و Z2 سبب افزایش 5/67 و 60 درصدی وزن تر گلبرگ نسبت به شاهد شدند. تیمارهای I2 و I3 نیز اثر مثبت معنی‌داری بر افزایش این شاخص نسبت به I1 نشان دادند. وزن تر خامه تحت تأثیر مقدار زئولیت قرار گرفت و کاربرد سطوح Z1، Z2 و Z3 به ترتیب سبب افزایش 5/70، 5/68 و 64 درصدی این شاخص نسبت به شاهد (Z0) شد. وزن خشک کلاله با افزایش سطوح کاربرد زئولیت و کاربرد بیشتر آب، افزایش نشان داد، به طوری که بیشترین عملکرد زعفران در تیمارهای Z2I3، Z3I2 و Z3I3 مشاهده شد. با توجه به کمبود آب در شهرستان بیرجند پیشنهاد می‌شود که از تیمار Z3I2 در کشت زعفران استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


Ahmadee, M., 2014. Effect of zeolite on fertility and reducing nitrate leaching from saline soil under saffron cultivation, MSc Thesis. 150 pp. [In Persian with English Summary]

Ahmadee, M., Khashei Suiki, A., Hashemi, S.R., 2014a. The effect of magnetic water and calcic and potasic zeolite on the yield of Lepiduim sativum L., International Journal of Advanced Biological and Biomedical Research. 2(6), 2051-2060.

Ahmadee, M., Khashei Suiki, A., Sayyari, M.H., 2014b. Type and amount of evaluation of natural clinoptilolite zeolite impacts on saffron (Crocus sativus L.) emergence. Journal of Saffron Research. 1(2), 97-109. [In Persian with English Summary]

Ahmadee, M., Khashei Suiki, A., Shahidi, A., 2014. Effect of magnetic water and natural clinoptilolite zeolite on growth of green been (Phaseolus vulgaris L.). Iranian Journal of Irrigation and Drainage. 2(8), 393-401. [In Persian with English Summary]

Aitoubahou, A., El-Otmani, M., 1999. Saffron cultivation in Morocco. PP. 87-94. In: M. Neghbi (Ed.), Saffron. Harwood Academic Pub., the Netherland.

Alipoor Miandehi, Z., Mahmodi, S., Behdani, M.A., Sayyari, M.H., 2014. Effect of manure, bio-and chemicalfertilizers and corm size on saffron (Crocus sativus L.) yield and yield components. Journal of Saffron Research. 1(2), 73-84.

Azizi Zohan, A.A., Kamgar-Haghighi, A.A., Sepaskhah, A.R., 2006. Effect of irrigation method and frequency on corm and saffron production (Crocus sativus L.). JWSS-Isfahan University of Technology. 10(1), 45-54. [In Persian with English Summary]

Bari Abarghoei, H., Ghalavand, A., Mazaheri, D., Noor Mohammadi, G., Sanei, M. 2000. Pajouhesh Va Sazandgi. 4, 65-69. [In Persian with English Summary]

Behnia, M.R., 1989. Saffron: Botany, Cultivation and Production. Tehran University Publications. 260 p. [In Persian]

Beigi Harchegani, H.A., Haghshenas Gorgabi, M., 2012. Interaction effect of mianeh zeolite and taravat A200 polymer on water retention and available water in a coarse-texture soil. Iranian Journal of Range and Desert Research. 19(4): 679-692. [In Persian with English Summary].

Cavusoglu, A., Erkel, E.I., Sulusoglu, M., 2009. Saffron (Crocus sativus L.) Studies with two mother corm dimensions on yield and harvest period under greenhouse condition. American- Eurasian Journal of Sustainable Agriculture. 3(2), 126-129.

Farmahini Farahani, M., Mirzakhani, M., Sajedi, N., 2012. Response of wheat physiological traits to water deficit stress and application of humidity material absorbent. Quarterly Journal of Crop Production Research (Environmental Stresses in Plant Science). 4(2), 147-159. [In Persian with English Summary]

Gholizadeh, A., Amin, M.S.M., Anuar, A.R, Esfahani, M., Saberioon, M.M., 2010. The study on the effect of different Levels of zeolit and water stress on growth, development and essential oil content of moldavian balm (Dracocephalum moldavica L.). American Journal of Applied Sciences. 7, 33-37.

Goliaris, A.H. 1999. Saffron Cultivation in Greece. PP. 73-83. In: M. Neghbi (Ed.), Saffron. Harwood Academic. Pub., the Netherland.

Jazaeri Nushabadi, M.R., Rezaei, A.M., 2007. Evaluation of relations between parameters in oat cultivars in water stress and non- stress conditions. Sciences of Agriculture and Natural Sources. 11 (1), 265-278. [In Persian with English Summary]

Kafi, M.R., Rashed Mohasel, M.H., Koocheki, A., Molafilabi, A., 2002. Saffron production and processing. Ferdowsi University of Mashhad Publications. 279 p. [In Persian]

Karimi, S., Nasri, M., Ghooshchi, F., Khalatbari, M., 2012. Effect of zeolite application on yield and yield component of sunflower under drought stresses. 12th Iranian Crop Sciences Congress, Islamic Azad University, Karaj. [In Persian]

Kazemian, H., 2004. Introduction to zeolites, minerals Magic, Behesht Publication. 126 p. [In Persian]

Khashei Siuki, A., Koochakzadeh, M., Shahabifar, M., 2008. Effect of natural zeolite clinoptilolite and soil moisture on corn yield. Journal of Research of Soil Science (Soil and Water). 22(2), 235-241. [In Persian with English Summary]

Khashei Suiki, A., Ahmadi, M., 2015. Zeolites: Introduction, Properties and its Application. In press. 139 pp. [In Persian]

Khorramdel, S., Gheshm, R., Amin Ghafori, A., Esmaielpour, B., 2014. Evaluation of soil texture and superabsorbent polymer impacts on agronomical characteristics and yield of saffron. Journal of Saffron Research. 1(2), 120-135. [In Persian with English Summary]

Mollafilabi, A. 2004. Experimental findings of production and ecophysiological aspects of saffron (Crocus sativus L.). Acta Horticulturae (ISHS). 650, 195-200.

Mousavifar, B.E., Behdani, M.A., Jami Al-Ahmadi, M., 2009. Response of spring safflower cultivars to different irrigation intervals in Birjand condition. In: proceedings of regional congress on water crisis and drought. Rasht, Iran, pp. 670-675. [In Persian with English Summary]

Naderi Darbaghshahi, M.R., Khajeh Bashi, S.M., Bani, Taba, S.A., Dehdashti, S.M., 2008. ffects of method, planting density and depth on the yield and operation duration of agronomic saffron field in Isfahan region. SPIJ. 24, 643-657. [In Persian with English Summary]

Polite, E., Karuca, M., Demire, H., Naci Onus, A., 2004. Use of natural zeolite (clinoptilolite) in agriculture. Journal of Fruit and Ornamental Plant Research. 12, 183-189.