دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 1 1 2013 06 22 Effect of phosphorous and nitrogen on vegetative growth and production of daughter corms of saffron اثر فسفر و نیتروژن بر رشد رویشی و تولید بنه های دختری در زعفران 1 12 352 10.22077/jsr.2013.352 FA نسرین چاجی کارشناس ارشد خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد رضا خراسانی استادیار خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد علیرضا آستارایی دانشیار خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد امیر لکزیان استاد خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2013 01 07 Saffron (<em>Crocus sativus</em>) is known as one of the most valuable spice and medicinal plant worldwide and especially in Iran. Despite the high importance of this strategic plant, there are only few studies about the role of nutrients on saffron growth. Therefore, the objective of this study was to investigate the effect of different levels of phosphorus and nitrogen on the uptake of these nutrients, and also production of saffron daughter corms. A pot experiment was conducted as a completely randomized design with factorial arrangement under open door conditions. Different levels of phosphorus (0, 35 and 70 kg.ha-1) and nitrogen (0, 50 and 100 kg.ha-1) with three replications were treated. Also, two harvests were performed to cover two different growth periods. After each harvest, fresh and dry weight of corm and leaf, the number of daughter corms and the concentration of phosphorus and nitrogen in the corm and leaf were determined. The results of this study showed that by increasing P, the fresh weight of saffron corms was increased and the number of corms was decreased. While an inverse trend was observed with nitrogen application. The weight of corms and leaves were increased over time. Uptake and concentration of phosphorus and nitrogen in the second harvest of saffron were increased in corm, whilst they were declined in leaves. زعفران (Crocus sativus) یکی از با ارزش ترین گیاهان ادویه ای و دارویی در دنیا و به ویژه در ایران است، اما علی رغم اهمیت این گیاه استراتژیک، تحقیقات زیادی در رابطه با نقش عناصر غذایی در این گیاه انجام نشده است. لذا این تحقیق با هدف بررسی اثر سطوح مختلف فسفر و نیتروژن بر جذب عناصر نیتروژن و فسفر و تولید بنه های دختری زعفران در باغ تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به صورت گلدانی در محیط باز اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل سه سطح فسفر (صفر، 35 و 70 کیلوگرم بر هکتار) و سه سطح نیتروژن (صفر، 50 و 100 کیلوگرم بر هکتار) و دو زمان برداشت بود. پارامتر های مورد اندازه گیری در این آزمایش شامل وزن تر و خشک بنه و برگ، تعداد بنه های دختری تولید شده، میزان غلظت هر یک از عناصر فسفر و نیتروژن در بنه و برگ در هر یک از دوره های برداشت بود. نتایج این تحقیق نشان داد که با افزایش سطح فسفر، وزن بنه های دختری زعفران افزایش و تعداد آنها کاهش یافت، اما با افزایش میزان نیتروژن وزن بنه های دختری کاهش و تعداد آنها افزایش یافت. گذشت زمان نیز باعث افزایش وزن برگ و بنه شد. میزان جذب و غلظت هر یک از عناصر فسفر و نیتروژن در برداشت دوم گیاه زعفران در بنه افزایش و در برگ کاهش یافت. https://jsr.birjand.ac.ir/article_352_8769e57bed4fb1dc07894f25cca7e1ad.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 1 1 2013 06 22 Evaluation of growth and yield of saffron (Crocus sativus L.) affected by spent mushroom compost and corm density ارزیابی رشد و عملکرد زعفران (.Crocus sativus L) تحت تأثیر کمپوست بستر قارچ و تراکم بنه 13 26 353 10.22077/jsr.2013.353 FA پرویز رضوانی مقدم استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد سرور خرم دل استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد افسانه امین غفوری دانشجوی دکتری بوم شناسی زراعی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد جواد شباهنگ دانشجوی دکتری بوم شناسی زراعی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2013 01 05 Use of organic inputs and suitable density of corm are two agronomic important factors to achieve the maximum yield in saffron (<em>Crocus sativus </em>L.). In order to study the effects of spent mushroom compost (SMC) levels and corm densities on agronomic characteristics, flower and stigma yields of saffron, a greenhouse experiment was conducted as factorial layout based on a randomized completed block design with three replications at the Campus of Agricultural Research Greenhouse, Ferdowsi University of Mashhad during two years of 2009 and 2010. Factors were three levels of SMC (0, 60 and 120 t.ha-1) and three corm densities (50, 100 and 150 corm.m-2). Leaf and tunic dry weights, leaf length, number and weight of corms in three groups (2-4, 4-8 and 8-16 g), corm diameter, flower number, flower fresh weight and stigma yield of saffron were measured. Results indicated that the simple effects of SMC levels and corm densities on leaf and tunic dry weights, leaf length, corm diameter, number and weight of corms in different groups, flower number, flower fresh weight and economical yield of saffron were significant (p≤0.05). By increasing in corm density, growth, flower production and yield of saffron were enhanced. By increasing in corm density from 50 to 150 corms.m-2, flower and stigma yield were decreased up to 12%. Application of 60 t.ha-1 SMC enhanced growth characteristics and economical yield of saffron and these traits were declined afterwards. The maximum and the minimum flower fresh weight and stigma yield of saffron were observed in 60 t.ha-1 SMC (55.05 and 0.51 kg.ha-1) and control (46.22 and 0.43 kg.ha-1), respectively. Therefore, it seems that the application of appropriate levels of organic inputs and corm density must be considered for this cash crop. استفاده از نهاده های آلی و تراکم مطلوب بنه دو عامل زراعی برای دستیابی به عملکرد بهینه در زراعت زعفران هستند. به منظور بررسی تأثیر تراکم بنه در مقادیر مختلف کمپوست بستر قارچ بر خصوصیات رویشی و عملکرد بنه، وزن گل و کلاله زعفران (Crocus sativus)، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در فضای باز گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در دو سال 1388 و 1389 اجرا شد. فاکتورها شامل سه سطح کمپوست بستر قارچ (صفر، 60 و 120 تن در هکتار) و سه تراکم بنه (50، 100 و 150 بنه در متر مربع) بودند. نتایج نشان داد که اثرات ساده مقادیر کمپوست بستر قارچ و تراکم های بنه بر وزن خشک برگ و فلس، طول برگ، تعداد و قطر بنه، تعداد و وزن بنه در گروه های مختلف وزنی، تعداد و وزن تر گل و عملکرد اقتصادی زعفران معنی دار (05/0≥p) شد. با افزایش تراکم بنه، رشد و به تبع آن تولید گل و عملکرد زعفران کاهش یافت. به طوریکه با افزایش تراکم بنه از 50 به 150 بنه در متر مربع، وزن تر گل و عملکرد کلاله زعفران 12 درصد کاهش یافت. با افزودن 60 تن در هکتار کمپوست بستر قارچ، خصوصیات رویشی و به تبع آن عملکرد اقتصادی زعفران افزایش یافت و با افزودن بیش از این مقدار، کاهش خصوصیات رشدی و عملکرد زعفران مشاهده شد. بیشترین وزن تر گل و عملکرد کلاله زعفران در مقدار 60 تن کمپوست بستر در هکتار (به ترتیب برابر با 05/55 و 51/0 کیلوگرم در هکتار) و کمترین میزان آن برای شاهد (به ترتیب برابر با 22/46 و 43/0 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. https://jsr.birjand.ac.ir/article_353_282acb0133149afd6edaa2a6e54ae2ad.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 1 1 2013 06 22 Performance evaluation of artificial neural network models in estimate production of yield saffron based on climate parameters ارزیابی کارایی مدل‌های شبکه عصبی مصنوعی در تخمین عملکرد محصول زعفران بر اساس پارمترهای اقلیمی 27 35 431 10.22077/jsr.2013.431 FA ابوالفضل اکبرپور استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بیرجند امید خراشادیزاده دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب دانشگاه بیرجند علی شهیدی استادیار گروه مهندسی اب دانشگاه بیرجند الهام قوچانیان دانشجوی کارشناسی ارشد منابع اب دانشگاه بیرجند Journal Article 2016 12 17 Saffron as the most precise agricultural and pharmaceutical product of the world has a specific place in industrial and export products of Iran. Nowadays, Iran is the largest producer and exporter of saffron in world, as up to 65% of production of this valuable commodity belongs to it. Despite the antiquity of saffron cultivation and added value of this product compare to other current corps of Iran, fewer shares of new technologies is dedicated to saffron and its production is mainly based on indigenous knowledge. In this paper multiple models are conducted in order to evaluate and develop the performance of Artificial Neural Network (ANN) to calculate estimate production of yield Saffron based on Climate Parameters. The calibration and evaluation of models are yielded from the statistics of crop yield and climate factors between years 1988–2007. In order to evaluate models the following statistical criterions are used: Correlation Coefficient (CC), Mean Absolute Error (MAE) and Mean Square Error (MSE). The results are permissible and indicate that the proposed ANN has correlation coefficient of 0.8, MAE of 0.69 and MSE of 0.66 in estimating yield Saffron. Sensitivity analysis of models has shown that the yield production has the most dependency with rain factor, then with temperature factor and finally with humidity factor. Finally, the proposed ANN can enhance the yield Saffron production in climate circumstance of associated area. زعفران به عنوان با ارزش ترین محصول کشاورزی و دارویی جهان جایگاه ویژه ای در بین محصولات صنعتی و صادراتی ایران دارد. در حال حاضر ایران بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران در جهان است، بطوریکه بیش از 7/93 درصد تولید جهانی این محصول گران بها به ایران اختصاص دارد، اما علیرغم قدمت کشت زعفران و ارزش افزوده این محصول در مقایسه با بسیاری از محصولات زراعی رایج در کشور سهم کمتری از فناوری های نوین را به آن اختصاص یافته و تولید آن عمدتاً بر دانش بومی متکی بوده است. تحقیق حاضر با هدف توسعه و ارزیابی کارایی مدل شبکه عصبی مصنوعی در محاسبه عملکرد محصول گیاه زعفران بر اساس پارامتر های اقلیمی انجام گرفته است. کالیبراسیون و صحت سنجی مدل ها با استفاده از آمار عملکرد این محصول و عوامل اقلیمی طی سال های 68 - 1367 صورت پذیرفت. به-منظور ارزیابی مدل ها از شاخص های آماری ضریب همبستگی، میانگین قدرمطلق خطا و میانگین مربعات خطا استفاده شد. شبکه عصبی پیشنهادی با ضریب همبستگی 95/0 میانگین قدر مطلق خطا 07/0 و میانگین مربعات خطا 2/0 از دقت مناسبی در تخمین عملکرد گیاه زعفران داشت. تحلیل حساسیت مدل ها نشان داد که عملکرد محصول بیشترین حساسیت را به عامل بارندگی سپس دما و در نهایت رطوبت دارد. به طور کلی، کاربرد شبکه عصبی انتخابی در این مقاله می تواند زمینه ارتقای عملکرد محصول زعفران را در شرایط اقلیمی منطقه مورد مطالعه فراهم نماید. https://jsr.birjand.ac.ir/article_431_dd49f16186851ecb83796286e5f2286e.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 1 1 2013 06 22 Investigation on the effect of organic and chemical fertilizers on morphological and agronomic of saffron (Crocus sativus L.) corm criteria ارزیابی اثر کودهای آلی و شیمیایی بر برخی خصوصیات مورفولوژیک و زراعی بنه زعفران (.Crocus sativus L) در تربت حیدریه 36 47 432 10.22077/jsr.2013.432 FA صبورا تیموری دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد محمدعلی بهدانی دانشیار گروه پژوهشی زعفران دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد قادر قادری استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند بهزاد صادقی پژوهشگر زعفران پارک علم و فناوری خراسان رضوی Journal Article 2016 12 17 In order to study the effects of organic and chemical fertilizers on corm morphological and agronomic traits of saffron (Crocus sativus L.), an experiment was conducted based on a randomized complete block design with four replications at Torbat-e- Heydarieh during growing season 2011-2012. Treatments included organic fertilizer consisting 20 t.ha-1 of municipal waste compost, 40 t.ha-1 of cow manure, chemical fertilizers (with 50, 25 and 25 kg.ha-1 that are nitrogen, phosphorus and potassium, respectively) and control (without fertilizer). Results indicated that effect of fertilizer treatment was significant on the growth indices of saffron; however, the effective fertilizer kind is different in each of corm weights. The highest total weight of corm, weight and number of >8 g corm, number of 4-8 g corm and was shown in cow manure fertilizer. The highest total number of corm and weight and number of less than 1 g corm was obtained in chemical fertilizer treatment and length and width leaf. The highest weight of 1-4 g corm was shown in municipal waste compost fertilizer treatment. به منظور بررسی تأثیر کودهای آلی و شیمیایی روی برخی از صفات مورفولوژیک و زراعی زعفران (Crocus sativus L.)، آزمایشی در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با چهار تکرار در تربت حیدریه در سال زراعی 91-1390 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل کود های آلی گاوی نیمه پوسیده (40 تن در هکتار)، کود کمپوست (20 تن در هکتار)، کود کامل NPK با نسبت‏های (نیتروژن 50 کیلو، فسفر و پتاسیم هر یک 25 کیلوگرم در هکتار) و شاهد (عدم استفاده از کود) بودند. صفات وزن و تعداد کل، بالای 8 گرم، 8-4 گرم، 4-1 گرم و کمتر از 1 گرم، طول، عرض و تعداد برگ و همچنین تعداد بوته اندازه گیری شدند. نتایج بررسی، اثرات معنی دار تیمارهای کودی را بر شاخص‏های رشدی زعفران نشان داد، اما برای بنه‏های با وزن مختلف، نوع کود مؤثر متفاوت بود. بیشترین میزان وزن کل بنه، وزن و تعداد بنه‏های بالای 8 گرم، تعداد بنه‏های 8-4 گرم، طول و عرض برگ‏ها مربوط به تیمار کود گاوی بود. بیشترین تعداد کل بنه‏ها، تعداد و وزن بنه‏های کمتر از 1 گرم در تیمار کود NPK مشاهده شد. همچنین بیشترین وزن بنه‏های 4-1 گرم مربوط به تیمار کود کمپوست بود. https://jsr.birjand.ac.ir/article_432_e28f849e519fa3fb7905c7627c9c137b.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 1 1 2013 06 22 The trend of change for weight and number of saffron corms as affected by irrigation frequency and method in different years بررسی روند تغییرات وزن و تعداد پداژه زعفران در مقادیر و روش های متفاوت آبیاری در دوره های مختلف کشت 48 56 433 10.22077/jsr.2013.433 FA مریم خزاعی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد مرضیه منفرد دانشجوی سابق کارشناسی ارشد علی اکبر کامگار حقیقی استاد بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز علیرضا سپاسخواه استاد بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز Journal Article 2016 12 17 In this research the change trends of weight and number of saffron corms during different years of cultivation based on furrow and basin irrigation were investigated. The results showed that the number of corms under furrow irrigation method was more than other irrigation method. The corm weights for most of times were higher in furrow irrigation. The total number of saffron corms and corm number less than 4 g were increased until six years and afterward it was decreased. The weight and corm number between 4-8 g and less than 4 g increased until five years after cultivation and after that was decreased. But, total weight of saffron corms and corm number by weight with more than 8 g decreased since the first year of cultivation. در این پ‍ژوهش روند تغییر وزن و تعداد پداژه های زعفران در دوره های مختلف کشت و در دو روش آبیاری کرتی و جویچه ای بررسی شد. نتایج نشان داد، تعداد پداژه ها در روش آبیاری جویچه ای به طور معنی داری بیشتر از کرتی می‌باشد و وزن پداژه ها نیز در اکثر دوره ها در روش آبیاری جویچه ای بیشتر است. تعداد کل پداژه ها و تعداد پداژه های با وزن کمتر از چهار گرم تا دوره ششم کشت افزایش و از این دوره به بعد به صورت معنی داری کاهش می یابد. تعداد پداژه های با وزن بین 4 تا 8 گرم و کمتر از 4 گرم تا دوره پنجم کشت افزایش و پس از آن به صورت معنی داری کاهش می یابد، ولی تعداد پداژه با وزن بیشتر از 8 گرم از همان ابتدای کشت روند نزولی را طی می کند. https://jsr.birjand.ac.ir/article_433_c1792eed03cc2605b53bb3fc5c5d2d1e.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 1 1 2013 06 22 Effects on management of crop residues and cover crop planting on density and population of weeds and agronomical characteristics of saffron (Crocus sativus L.) اثر مدیریت بقایای گیاهی و کاشت گیاهان پوششی بر تراکم و جمعیت علف های هرز و خصوصیات زراعی و عملکرد زعفران (.Crocus sativus L) 57 72 434 10.22077/jsr.2013.434 FA جواد شباهنگ دانشجوی دکتری بوم شناسی زراعی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد سرور خرم دل استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد افسانه امین غفوری دانشجوی بوم شناسی زراعی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد رحمت اله قشم کارشناس ارشد زراعت Journal Article 2016 12 17 In order to investigate the effects of mulch types and different cover crops on relative frequency, density and biomass of weeds and agronomic characteristics and flower and stigma yield of saffron (Crocus sativus L.), an experiment was conducted based on a randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Station, Ferdowsi University of Mashhad, during two growing season 2009-2010 and 2010-2011. Treatments were three crop residues such as sunflower, barley and garlic and six cover crop species included barley, matter pea, rye, Persian clover, vetch and arugula and control. Studied characteristics were population, density and biomass of weeds and flower number, fresh weight of flower, stigma yield, leaf emergence rate and flowering rate. Results showed that the effect of treatments was significant (p≤0.01) on dry weight and density of weeds. The lowest weed density of narrow-leaf and broadleaf species were observed in vetch with 0.7 and 0.8 species.m-2 and highest was for control with 11.3 and 16.2 species.m-2 , respectively. Also, treatments had significant effects (p≤0.01) on leaf emergence rate, flowering rate, flower number, fresh weight of flower and stigma yield of saffron. The maximum flower number and stigma yield were achieved in vetch with 244550.0 flowers.ha-1 and 1010.1 g m-2 and the minimum were for control with 66241.7 flowers ha-1 and 187.5 g m-2 , respectively. Applying different crop residues and cover crops decreased density and dry weight of weeds decreased due to allelopathy trait of them. Cover crops increased growth and yield of saffron due to enhancement in nutrient and nitrogen availability as nitrogen fixation and improvement in soil characteristics. به منظور بررسی اثر انواع بقایای گیاهی و گیاهان پوششی بر فراوانی نسبی، تراکم و زیست توده علف های هرز و برخی خصوصیات زراعی زعفران، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در دو سال زراعی 89-1388 و 90-1389 اجرا شد. تیمارها شامل بقایای سه گیاه آفتابگردان، جو و سیر و گیاهان پوششی جو، خلر، چاودار، شبدر ایرانی، ماشک گل خوشه ای، منداب و شاهد بود. صفات اندازه گیری شده شامل جمعیت، تراکم و وزن خشک علف های هرز و تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله، سرعت ظهور برگ و سرعت گلدهی زعفران بودند. نتایج این آزمایش نشان داد که اثر تیمارهای مختلف بر وزن خشک و تراکم علف های هرز معنی دار بود. پایین ترین تراکم علف های هرز باریک برگ و پهن برگ برای تیمار ماشک گل خوشه ای به ترتیب با 7/0 و 8/0 گونه در متر مربع و بالاترین تعداد برای شاهد به ترتیب با 3/11 و 2/16 گونه در متر مربع مشاهده شد. همچنین سرعت ظهور برگ، سرعت گلدهی، تعداد گل، وزن تر گل و وزن خشک کلاله زعفران به طور معنی داری تحت تأثیر تیمارهای مختلف بقایای گیاهی و کاشت گیاهان پوششی قرار گرفت. بالاترین تعداد گل و عملکرد کلاله زعفران به ترتیب با 244550 گل در هکتار و 1010 گرم بر متر مربع برای تیمار کاشت گیاه پوششی ماشک گل خوشه ای و کمترین میزان این صفات به ترتیب با 7/66241 گل در هکتار و 5/187 گرم بر متر مربع برای شاهد به دست آمد. خاصیت دگرآسیبی بقایای گیاهی و کاشت گیاهان پوششی باعث کاهش تراکم و به تبع آن زیست توده علف های هرز شد. کاشت گیاهان پوششی از طریق آزاد سازی عناصر غذایی و فراهمی نیتروژن تحت تأثیر تثبیت نیتروژن و بهبود خصوصیات خاک منجر به بهبود شرایط برای رشد بنه گیاه زعفران شد که در نهایت، افزایش عملکرد زعفران را موجب گردید. https://jsr.birjand.ac.ir/article_434_04edf2d62a80fdd47946ced3e71c5e8a.pdf