دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 2 2 2014 11 22 Effects of corm weight and application of fertilizer types on some growth characteristics and yield of saffron (Crocus sativus L.) under Mahvelat conditions اثر وزن بنه و مصرف انواع مختلف کود بر برخی خصوصیات رشدی و عملکرد زعفران (Crocus sativus L.) در شرایط مه ولات 97 112 315 10.22077/jsr.2014.315 FA زینب علی پور میاندهی دانشجوی کارشناس ارشد اگرواکولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند سهراب محمودی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد علی بهدانی دانشیار زراعت و اصلاح نباتات، گروه پژوهشی زعفران دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد حسن سیاری استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2013 09 22 In order to study the effects of manure, biological and chemical fertilizers and corm weight on characteristics of saffron flower and leaf criteria, an experiment was conducted as split plot factorial based on a RCBD with four replications at Mahvelat city during growing season of 2011-2012. Treatments were included three corm weights (4-6, 8-10 and 12-14 g), bio-fertilizer in three types (Nitroxin, Bio-super phosphate and no bio-fertilizer) and manure and chemical fertilizers in three levels (100 and 50% and non fertilizer). Manure, chemical fertilizers and corm size were considered as main plot and sub plot factors, respectively. The results showed that the effect of manure and chemical fertilizers were significant on flower dry weight, stigma and style weight, leaf number and leaf length of saffron. Application of 100% manure with chemical fertilizer had resulted in maximum flower dry weight, stigma and style weight, leaf number and leaf length of saffron. Effect of biological fertilizer was significant on leaf number and leaf length and their maximum were obtained in Nitroxin, Bio super phosphate and no bio-fertilizer, respectively. But application of biological fertilizer had no significant effect on stigma and style weight of saffron. Nitroxin fertilizer had a significant effect on flower dry weight while the use of Bio super phosphate fertilizer had no significant effect on these traits. Also, the flower dry weight, stigma and style weights, leaf number and leaf length of saffron significantly affected by corm size. The results revealed that the interaction effect of manure-chemical fertilizers and corm weight was significant on dry flower weight, stigma and style weights, leaf number and leaf length of saffron. Interaction effects of biological fertilizer and corm weight was significant on dry flower weight and leaf number of saffron and also there was significant effect between manure-chemical and biological fertilizers on leaf number and leaf length of saffron. به منظور مطالعه اثرات مصرف انواع کودهای دامی، شیمیایی و بیولوژیک و وزن بنه بر ویژگی های گل و برگ زعفران (Crocus sativus L.)، آزمایشی در شهرستان مه ولات در سال زراعی 91-1390 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه اندازه بنه (6-4، 10-8 و 14-12 گرم)، سه سطح مصرف کود بیولوژیک (کود نیتروکسین، کود بیوسوپرفسفات و عدم مصرف کود بیولوژیک) و سه سطح مصرف کود دامی و شیمیایی رایج (100%، 50% و عدم مصرف کود دامی و شیمیایی) بودند. آزمایش به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد و در آن کود دامی و شیمیایی رایج به عنوان فاکتور کرت اصلی و ترکیب فاکتوریل از کود بیولوژیک و وزن بنه به عنوان فاکتور کرت فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج آزمایش نشان داد که تأثیر کود دامی و شیمیایی بر وزن خشک گل، وزن کلاله و خامه، تعداد برگ و طول برگ زعفران معنی دار بود، به گونه ای که بیشترین وزن خشک گل، وزن کلاله و خامه، تعداد برگ و طول برگ به ترتیب برابر با 22/0 گرم در مترمربع، 24 میلی گرم در مترمربع، 9/15 برگ در بوته و 8/21 سانتی متر، با مصرف 100% کود دامی و شیمیایی و کمترین آن در نتیجه عدم مصرف این کودها به دست آمد. تأثیر مصرف کود بیولوژیک بر تعداد برگ و طول برگ زعفران معنی-دار بود و بیشترین تعداد و طول برگ (به ترتیب با 7/16 برگ در بوته و 3/20 سانتی متر) با مصرف کود نیتروکسین، بیوسوپرفسفات و عدم مصرف کود بیولوژیک به دست آمد، ولی وزن کلاله و خامه تحت تأثیر مصرف کودهای بیولوژیک قرار نگرفت. کود بیولوژیک نیتروکسین باعث تغییر معنی داری در وزن گل خشک زعفران شد؛ در حالی که مصرف کود بیولوژیک بیوسوپرفسفات در وزن خشک گل زعفران تغییر معنی داری ایجاد نکرد. همچنین وزن خشک گل، وزن کلاله و خامه، تعداد برگ و طول برگ به طور معنی داری تحت تأثیر اندازه بنه قرار گرفت و با افزایش اندازه بنه بر مقدار این صفات افزوده شد. همچنین اثر متقابل مصرف کود دامی و شیمیایی و اندازه بنه بر وزن خشک گل، وزن کلاله و خامه، تعداد برگ و طول برگ معنی دار بود. اثر متقابل مصرف کود بیولوژیک و اندازه بنه بر وزن خشک گل و تعداد برگ و اثر متقابل مصرف کود دامی و شیمیایی و کود بیولوژیک بر تعداد برگ و طول برگ معنی دار بود.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_315_545761e71ab55de5349b6550c54b0361.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 2 2 2014 11 22 Comparison of environmental indicators for nitrogen efficiency and balance in saffron and wheat production systems under Qaenat County مقایسه شاخص های زیست محیطی موازنه و کارایی نیتروژن در تولید زعفران و گندم در شهرستان قائنات 113 128 316 10.22077/jsr.2014.316 FA فاطمه یعقوبی دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد مجید جامی الاحمدی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمدرضا بخشی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد حسن سیاری استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2013 09 22 Improving the resource use efficiency in agroecosystems will increases agricultural productions, while reduces environmental pollutions. In order to evaluate the nitrogen efficiency and balance indicators, a research was conducted in wheat and saffron production systems at Qaenat region (South Khorasan province, Iran) during growing season of 2011-2012. The Indicators were calculated using the method of Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). For this purpose, the necessary information about seed and corms planting rates, fertilizers, crops yields and the area under wheat and saffron were collected by questionnaire and the required coefficients were obtained from various literatures. Results showed that the nitrogen efficiency and balance indicators were significantly different between districts of the studying area for both crops. The highest nitrogen efficiency was related to wheat in Nimbolouk (88.63%) and for saffron was recorded in Sede (18.03%). Also, nitrogen efficiency and balance indicators showed a significant difference between these crops, so that wheat had higher nitrogen efficiency than saffron, which was mainly due to the amount of manure applied in these crops. There was no significant difference between the different ages of saffron farms for nitrogen efficiency and balance. Also, the results showed that there was a significant negative correlation between nitrogen efficiency and balance indicators. بهبود کارایی استفاده از منابع در بوم نظام های زراعی، ضمن کاهش خطرات زیست محیطی، افزایش تولیدات کشاورزی را در پی دارد. به منظور بررسی شاخص های موازنه و کارایی نیتروژن در زراعت گندم و زعفران، تحقیقی در شهرستان قائنات واقع در استان خراسان جنوبی انجام شد که در آن 50 مزرعه گندم و 48 مزرعه زعفران در طی سال زراعی 91-1390 مورد بررسی قرار گرفتند. محاسبه این شاخص ها با استفاده از دستورالعمل سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) صورت گرفت. بدین منظور، اطلاعات لازم از قبیل میزان بذر و بنه، کود مصرفی، میزان تولید و سطح زیر کشت گندم و زعفران، از طریق پرسشنامه و ضرایب مورد نیاز از منابع مختلف جمع آوری شد. نتایج نشان داد که شاخص های موازنه و کارایی نیتروژن در هر دو محصول بین بخش های مختلف منطقه مورد بررسی تفاوت معنی داری داشتند. بیشترین کارایی نیتروژن در محصول گندم در بخش نیمبلوک (63/88 درصد) و برای محصول زعفران در بخش سده (03/18 درصد) به دست آمد. هم چنین بین دو محصول از نظر شاخص های موازنه و کارایی نیتروژن اختلاف ‏معنی‏دار مشاهده شد، به صورتی که گندم کارایی نیتروژن بالاتری نسبت به زعفران نشان داد و منشأ این اختلاف، تفاوت در میزان کود دامی مصرفی در دو محصول بود. بین سنین مختلف مزارع زعفران از نظر موازنه و کارایی نیتروژن اختلاف معنی داری وجود نداشت. هم چنین نتایج نشان داد که بین شاخص های موازنه و کارایی نیتروژن همبستگی منفی و معنی داری وجود دارد.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_316_2a9f3b364555ef3ba0186b31025d2e1b.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 2 2 2014 11 22 Chemical composition, rumen degradability and fermentation parameters of saffron forage using in situ and gas production techniques ترکیب شیمیایی، تجزیه‌پذیری شکمبه ای و فراسنجه های تخمیر علوفه خشک زعفران با استفاده از روش کیسه های نایلونی و تولید گاز 129 140 317 10.22077/jsr.2014.317 FA وحید کاردان مقدم کارشناس ارشد گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد حسن فتحی نصری دانشیار گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند رضا ولی زاده استاد گروه علوم دام دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد همایون فرهنگ فر استاد گروه علوم دام دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2013 12 29 Nutritive value of saffron residues was evaluated through determination of chemical compositions, in situ degradability and in vitro gas production techniques using two permanently fistulated Holstein heifers. The gas production and degradability characteristics were measured at 0, 2, 4, 8, 16, 24, 48, 72 and 96 hours. The saffron forage contained 96.8, 6.7, 45.9, 38.0, 5.2, 4.7 and 42.5 % of organic matter (OM), crude protein (CP), neutral detergent fiber (NDF), acid detergent fiber (ADF), ash, ether extract (EE) and nonfiber carbohydrates (NFC), respectively. The study showed that Na, Mg, Zn and Fe were insufficient for ruminant requirement. The results obtained from degradability of dry matter showed that fraction “a” (rapidly degradable), “b” (slowly degradable) and “c” (constantdegradable rate) were calculated 32.0%, 39.2% and 0.043/h, respectively. Also, in vitro gas production parameters (b and c), organic matter digestibility (OMD), metabolisable energy (ME) and short-chain fatty acids (SCFA) values of saffron forage were 49.8 ml/200 mg of DM, 0.091 ml/h, 53.9 %, 8.0MJ/kg DM and 0.89 mmol, respectively. Phenolic compounds (TP), total tannin (TT) and condensed tannin (CT) contents were 2.93%, 0.97% and 0.31%, respectively. It was concluded that saffron forage as cheap feedstuff sources can be replaced with part of feedstuff animal’s diet. ترکیب شیمیایی، تجزیه‌پذیری شکمبه ای به روش کیسه های نایلونی و تولید گاز آزمایشگاهی علوفه خشک زعفران با استفاده از دو رأس تلیسه هلشتاین دارای فیستولای دائمی شکمبه ای تعیین شد. تولید گاز و فراسنجه های تجزیه‌پذیری ماده خشک در زمان های صفر، 2، 4، 8، 16، 24، 48، 72 و 96 ساعت اندازه گیری شد. بررسی ترکیب شیمیایی نشان داد که علوفه خشک زعفران به ترتیب محتوی 8/94، 7/6، 9/45، 0/38، 2/5، 7/4 و 5/42 درصد ماده آلی، پروتئین خام، فیبر نامحلول در شوینده خنثی، فیبر نامحلول در شوینده اسیدی، خاکستر، چربی خام و کربوهیدرات های غیرفیبری بود. نتایج آزمایش نشان داد که علوفه خشک زعفران دارای کمبود جدی سدیم، منیزیم، روی و آهن براساس نیاز نشخوارکنندگان هستند. فراسنجه های تجزیه‌پذیری ماده خشک شامل بخش سریع تجزیه (a)، بخش کند تجزیه (b) و ثابت نرخ تجزیه (c) به ترتیب 32 درصد، 2/39 درصد و 043/0 بر ساعت بودند. همچنین فراسنجه های تولید و نرخ تولید گاز، ماده آلی قابل هضم، انرژی قابل متابولیسم و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر نمونه آزمایشی به ترتیب برابر با 8/49 میلی‌لیتر به ازای 200 میلی‌گرم ماده خشک، 091/0 میلی‌لیتر در ساعت، 9/53 درصد، 0/8 مگاژول در کیلوگرم ماده خشک و 89/0 میلی مول تعیین شد. مقدار کل ترکیبات فنولی، تانن کل و تانن متراکم به ترتیب برابر با 4/4، 2/3 و 31/0 درصد بود. براساس نتایج بدست آمده در این تحقیق، علوفه خشک زعفران را می توان به عنوان یک منبع خوراکی ارزان قیمت جایگزین بخشی از مواد خوراکی در جیره دام ها نمود.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_317_2eae5f6dd1c2bd6875d6291dcc5d2732.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 2 2 2014 11 22 Effect of Funneliformis mosseae mycorrihza symbiosis on growth and yield of Crocus sativus L. تأثیر همزیستی با قارچ میکوریزا Funneliformis mosseae بر رشد و عملکرد زعفران (Crocus sativus L.) 141 151 318 10.22077/jsr.2014.318 FA عطیه زند دانشگاه شهید بهشتی دانشکده علوم زیستی، تهران حسین ریاحی دانشگاه شهید بهشتی دانشکده علوم زیستی، تهران زینب شریعتمداری دانشگاه شهید بهشتی دانشکده علوم زیستی، تهران سیما زنگنه موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، بخش رستنی ها، تهران Journal Article 2014 04 14 Mycorrihzal fungi can simplify the absorption of mineral elements, decrease diseases, improve soil structure and as a result growth stimulation of plant and increase quantity and quality of products. In this study, soil samples of saffron were collected from a location in Shahriar, Tehran and physical and chemical criteria such as pH, percent age of symbiosis, the number of spores for mycorrhizal fungi were measured. A total of nine fungi species were observed in saffron rhizosphere microflora. The effect of fungi treatments Funneliformis mosseae on vegetative growth of saffron was also investigated. The result of pot experiments indicated that saffron treated with mycorrhiza, had significant differences (p≤0.05) in vegetative characteristics such as height of plant as well as wet weight of roots and stems in compared to control. قارچ‌ها‌ی تشکیل دهنده میکروفلور خاک قادرند تا علاوه بر تسهیل جذب عناصر معدنی، موجب کاهش بیماری‌ها، بهبود ساختمان خاک، تحریک رشد گیاه و افزایش کمی و کیفی محصول شوند. در این مطالعه، نمونه‌ها‌ی خاک از یک مزرعه زعفران واقع در شهرستان شهریار جمع آوری و میزان pH، درصد همزیستی ریشه‌ها و تعداد اسپور قارچ میکوریزا در فصول مختلف در خاک بستر رویشی پیاز زعفران بررسی گردید. بر اساس خصوصیات مورفولوژیک، در مجموع، نه گونه قارچ میکوریزایی در میکروفلور زعفران جداسازی و شناسایی شد. در بخش دیگری از این تحقیق، تأثیر قارچ Funneliformis mosseae بر رشد رویشی گیاه زعفران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از مقایسه ارتفاع، وزن تر اندام هوایی و ریشه گیاهان تیمار شده با میکوریزا در سطح احتمال 05/0p≤ نسبت به شاهد اختلاف معنی‌داری نشان دادند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_318_16a5cce30c8d8d920ae52363e92189b9.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 2 2 2014 11 22 Evaluation of environmental impacts for saffron agroecosystems of Khorasan based on nitrogen fertilizer by using Life Cycle Assessment (LCA) بررسی اثرات زیست محیطی نظام تولید زعفران در استان خراسان بر مبنای کود نیتروژن با استفاده از ارزیابی چرخه حیات 152 166 320 10.22077/jsr.2014.320 FA عبدالله ملافیلابی استادیار گروه کشاورزی و منابع طبیعی، واحد تربت جام دانشگاه آزاد اسلامی سرور خرم دل استادیار گروه زراعت و اصلاح ناتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد افسانه امین غفوری استاد مدعو دانشگاه پیام نور قوچان محمد حسینی محقق پژوهشکده علوم و صنایع غذایی، مشهد Journal Article 2014 11 19 Life cycle assessment (LCA) is a methodology to assess all environmental impacts associated within a product by a accounting and evaluating its resource consumption and emission to environment. This study evaluated the environmental impacts of saffron agroecosystems of Khorasan based on nitrogen levels by using life cycle assessment (LCA) methodology, mean corm weight and consumed inputs in saffron agroecosystems of Khorasan per one ha were defined during years of 1999 to 2013. Four steps including goal definition and scoping (D & S), inventory analysis (IA), life cycle impact assessment (LCIA) and integration &interpretation (I & I) were considered based on ISO (International Organization for Standardization) 14040 methods. Acidification, aquatic and terrestrial eutrophication and global warming were considered as three important impact categories. Functional unit of saffron agroecosystems was considered as one tone corm. The results showed that by increasing in nitrogen fertilizer level from 200 to more than 350 kg.ha-1 acidification and aquatic and terrestrial eutrophication impact categories enhanced up to 37, 36 and 37%, respectively. The highest global warming potential was computed with 1128.17 CO2 equiv./t corm for 350 kg N ha-1. The maximum eco-Index for saffron agroecosystems of Khorasan were calculated in 350 kg N ha-1 with 0.62 PO4 equiv./t corm and 0.12 CO2 equiv./t corm, respectively. Therefore, it can be concluded that applying of organic principles such as reduced tillage and organic fertilizer as sustainable approaches were considered for management of saffron agroecosystems. ارزیابی چرخه حیات (LCA) روشی برای ارزیابی اثرات زیست محیطی تولید محصول است که به وسیله محاسبه و ارزیابی مصرف منابع و انتشار آلاینده ها به محیط زیست تعیین می شود. به منظور ارزیابی بوم نظام های تولید زعفران در استان خراسان بر اساس میزان مصرف کود نیتروژن با استفاده از LCA، میانگین وزن بنه مصرفی طی سال های 92-1378 و میزان مصرف نهاده ها به ازای یک هکتار تعیین شد. LCA بر اساس روش ارائه شده در ایزو 14044 در چهار گام تعریف اهداف و حوزه عمل مطالعه، ممیزی چرخه حیات، ارزیابی تأثیر چرخه حیات و تلفیق و تفسیر نتایج محاسبه گردید. اسیدی شدن، اوتریفیکاسیون در محیط های خشکی و آبی و گرمایش جهانی به عنوان سه گروه تأثیر مهم مدنظر قرار گرفتند. واحد کارکردی نظام های تولید زعفران معادل یک تن بنه در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که با افزایش مصرف کود نیتروژن از 200 به بیش از 350 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، پتانسیل اسیدی شدن و اوتریفیکاسیون در محیط های آبی و خشکی به ترتیب 37، 36 و 37 درصد افزایش یافت. بالاترین پتانسیل گرمایش جهانی با 17/1128 واحد معادل دی‌اکسید کربن به ازای یک تن بنه مربوط به سطح کودی بیش از 350 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بود. بالاترین شاخص زیست محیطی نظام زعفران در گروه های تأثیر اوتریفیکاسیون در محیط آبی و گرمایش جهانی برای سطح کودی بیش از 350 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به ترتیب برابر با 62/0 واحد معادل PO4 به ازای یک تن بنه و 12/0 واحد معادل دی‌اکسید کربن به ازای یک تن بنه حاصل گردید. بنابراین، می توان بهره گیری از اصول ارگانیک نظیر کاهش خاکورزی و مصرف کودهای آلی را به عنوان راهکارهایی پایدار در مدیریت مزارع زعفران مدنظر قرار داد.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_320_75de0460845efb7fecec858b63372ec2.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 2 2 2014 11 22 Effect of radioprotective aqueous extract for stigma saffron in peripheral human blood lymphocytes using cytokinesis-blocked Micronucleus assay اثر محافظت اشعه عصاره آبی کلاله زعفران در لنفوسیت های خون محیطی انسان با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس در سلول های دو هسته ای 167 176 323 10.22077/jsr.2014.323 FA سمیرا صمیم پور دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سلولی و مولکولی، دانشکده علوم گروه زیست شناسی دانشگاه فردوسی مشهد فرهنگ حداد دانشیار ژنتیک سلولی دانشکده علوم گروه زیست شناسی دانشگاه فردوسی مشهد پروانه ابریشم چی دانشیار فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم گروه زیست شناسی دانشگاه فردوسی مشهد محمدرضا قوام نصیری استاد رادیوتراپی انکولوژی، مرکز تحقیقات سرطان، گروه رادیو تراپی- انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد Journal Article 2015 03 03 Humans in their daily life and activities are exposed to oxidizing agents such as ionizing radiation. Ionizing radiation is able to damage the tissues, cells and their macromolecules, especially DNA. The free hydroxyl and proxyl radicals produced by ionizing irradiation have the main role in inducing these damages. However, because of its usefulness in medical activities for diagnostic and treating proposes, it is still widely being used. In this study, in order to achieve a suitable way to prevent or reduce the chromosomal damages caused by gamma radiation, three doses of aqueous extract of saffron, including 500, 1000 and 1500 μg.ml-1, were used under the designed protocol. Human peripheral blood lymphocytes were treated with these three doses and then exposed to 2Gy gamma radiation. Cells were harvested seventy two hours post culture initiation following Cyto-b treatment. Cytokinesis-Blocked human lymphocytes were Giemsa stained and the frequency of Micronucleus in binucleated cells was calculated. The result of the micronucleus assay in binucleated cells showed that aqueous extract of saffron was able to protect the cells against harmful chromosomal effect of irradiation and at the doses of 500 and 1000 μg.ml-1 the frequency of micronucleus in irradiated cells was decreased to half compared to non-treated cells (p≤0.01). انسان در زندگی روزمره خود به دلایل مختلف در معرض عوامل اکسیدکننده از جمله پرتوها قرار می‌گیرد. تابش اشعه با تولید رادیکال‌های آزاد و واکنش گر، موجب آسیب دیدن لیپیدها، پروتیئن‌ها و اسید‌های نوکلئیک در سلول می‌شود. با این حال، به دلیل کارایی بسیار زیاد پرتوها در تشخیص و درمان بیماری ها، استفاده از آن‌ها هر روز دامنه گسترده می‌یابد. مطالعه بر روی محافظت کننده‌های پرتوی با منشا گیاهی امروزه اهمیت بالایی یافته است. در پژوهش حاضر، به منظور دستیابی به روشی جهت جلوگیری یا کاهش آسیب‌های کروموزومی ناشی از تابش اشعه گاما از عصاره آبی کلاله گیاه زعفران در سه غلظت 500، 1000 و 1500 میکروگرم در میلی لیتر استفاده گردید. لنفوسیت‌های خون محیطی پس از تیمار با غلظت‌های فوق، تحت تابش Gy2 اشعه گاما قرار گرفتند. برداشت سلول‌ها 72 ساعت پس از شروع کشت، به دنبال تیمار با Cyto-b انجام شد و پس از رنگ‌آمیزی توسط گیمسای 10%، فروانی میکرونوکلئوس در سلول‌های دو هسته ای محاسبه گردید. نتایج آزمون میکرونوکلئوس در سلول های دو هسته ای نشان داد که عصاره زعفران قابلیت حفاظت از سلول‌ها را در مقابل اثرات مخرب اشعه گاما دارد و غلظت‌های 500 و 1000 میکروگرم در میلی‌لیتر از آن، به طور معنی‌داری (p≤0.01)، فراوانی میکرونوکلئوس را در سلول‌های پرتو دیده کاهش داده و صدمات ناشی از اشعه را به نصف می‌رساند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_323_aee93b54840601b763c405d3228a2642.pdf