دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Analysis of the effects of agricultural tourism on the development of local economy based on saffron farms (Case study: Darbeghazi village of Neishabour County) واکاوی اثرات گردشگری کشاورزی بر توسعه اقتصاد محلی مبتنی بر مزارع زعفران( مطالعه موردی: دهستان دربقاضی شهرستان نیشابور) 194 213 1696 10.22077/jsr.2021.4009.1149 FA فرهاد جوان دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران نازنین نعیم آبادی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران سیروس حجت شمامی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2020 12 26 Agricultural tourism can be considered as one of the areas of diversification of the rural economy, in this regard, the present study seeks to investigate the effects of agricultural tourism on the development of local economy based on saffron farms in rural areas in the city of Neishabour. The research method is descriptive and analytical and based on library, documentary and field studies. SPSS software and fuzzy electrode model were used for data analysis. In studying the correlation between the effects of agricultural tourism and economic development of rural villages in Daebeghazi, examining the values of Spearman correlation coefficient showed that there is a positive and significant relationship between the independent variable (rural tourism) and economic development of rural villages in Darbeghazi at 0.99 confidence level. Also, beta coefficients in regression analysis showed that among the items of economic development included in the regression equation, the share of agricultural tourism in diversity and stability in job creation is more than other items of economic development. Showed that every eleven items at the level of p = 0.000 (0/99 confidence) had an indirect relationship with agricultural tourism. Finally, in order to study more deeply the spatial analysis of economic development of rural villages in Darbeghazi with emphasis on agricultural tourism in each of the villages, the Electra model was used. The results showed that Khojan village with matrix 5 has the highest rate of economic development, and other villages, respectively, Jafarabad and Rouhabad, Kariz Sabah with matrix 3, Shadmianeh, Karizak, Jilo, Noruzabad with matrix 2, finally the villages of Bahroud and Haghieh with matrix 1, have the highest and lowest rate of economic development with emphasis on agricultural tourism (saffron). It is suggested that the responsible organizations cooperate and participate in the development and construction of saffron tourism farms as high-yield enterprises in line with banking facilities and private sector support. گردشگری کشاورزی میتواند به عنوان یکی از عرصه های تنوع بخشی به اقتصاد روستایی مدنظر قرار گیرد، در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال واکاوی اثرات گردشگری کشاورزی بر توسعه اقتصاد محلی مبتنی بر مزارع زعفران در دهستان دربقاضی شهرستان نیشابور میباشد. روش تحقیق توصیفی و تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و میدانی می باشد. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از نرم افزار SPSS و مدل الکتره فازی استفاده شد. در مطالعه همبستگی بین اثرات گردشگری کشاورزی و توسعه اقتصادی روستاهای دهستان دربقاضی، بررسی مقادیر ضریب همبستگی اسپیرمن نشان داد که بین متغیر مستقل (گردشگری کشاورزی) با توسعه اقتصادی روستاهای دهستان دربقاضی رابطه مثبت و معنی داری در سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. همچنین ضرایب بتا در تحلیل رگرسیون نشان داد که در بین گویه های توسعه اقتصادی وارد شده به معادله رگرسیون، سهم گردشگری کشاورزی در تنوع و ثبات در ایجاد اشتغال بیشتر از سایر گویه های توسعه اقتصادی میباشد، در ادامه نیز نتایج تحلیل مسیر نشان داد، هر یازده گویه در سطح p=0/000 (99 درصد اطمینان) رابطه غیرمستقیمی با گردشگری کشاورزی داشتند. در نهایت به منظور مطالعه عمیق تر تحلیل فضایی توسعه اقتصادی روستاهای دهستان دربقاضی با تاکید بر گردشگری کشاورزی در هر یک از روستاها از مدل الکتره استفاده گردید. نتایج نشان داد، روستای خوجان با ماتریس به دست آمده 5، بالاترین میزان توسعه اقتصادی را به خود اختصاص داده است، و روستاهای دیگر نیز به ترتیب، جعفرآباد و روح آباد، کاریز صباح با ماتریس 3، شادمیانه، کاریزک، جیلو، نوروزآباد با ماتریس 2، در نهایت روستاهای بحرود و حقیه با ماتریس 1، بالاترین و پایینترین میزان توسعه اقتصادی را با تاکید بر گردشگری کشاورزی (زعفران) به خود اختصاص دادهاند. پیشنهاد میشود که سازمانهای مسئول در جهت توسعه و شاخته شدن مزارع گردشگری زعفران به عنوان بنگاههای زودبازده در راستای تسهیلات بانکی و حمایتهای بخش خصوصی همکاری و مشارکت داشته باشند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1696_2d40ce820ba0d804666f55f0af4390d2.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Conceptual Design of Iranian Saffron Export Brands Coalition Strategies and Intervening Conditions Affecting It طراحی الگوی مفهومی راهبردهای ائتلاف برندهای زعفران صادراتی ایران و شرایط مداخله‌گر مؤثر بر آن 227 214 1698 10.22077/jsr.2021.4088.1153 FA رضا لطفی دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران صمد عالی گروه مدیریت بازرگانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران مرتضی محمودزاده گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران محمد فاریابی گروه مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2021 01 22 Iran is the largest producer and exporter of saffron, but in recent years, Iran's share of the global market for this national product has been steadily declining. On the other hand, Iranian saffron export brands do not have a good competitive position in international markets compared to the foreign brands in its importing countries. According to the most experts, one of the main reasons is the lack of a strategic and shared vision among the stakeholders of the Iranian saffron industry. The aim of this study was to conceptually design the strategies of the Iranian export saffron brands Coalition and intervening conditions affecting it. The statistical population of the study included members of the Khorasan Razavi Saffron Exporters Union. The samples were selected via purposive sampling at the beginning and theoretical sampling during the study process until saturation. In-depth semi-structured interviews used for data collection, which is a common method of qualitative studies and data analysis was performed by three steps of open, axial and selective coding. The results showed that the main category of "Iranian Saffron Export Brands Coalition Strategies" has 13 sub-categories and 83 related concepts. Also, it was found that these strategies are strengthened by the sub-categories of "export smoothing", "promotion and informing" and "business facilizing" where sub-categories of "conflict of interests" and "saffron mafia" are weakened them. Finally, it is recommended that all industry stakeholders can use the findings of this study for strategically planning of Iranian export saffron brands coalition. ایران بزرگ‌ترین تولید‌کننده و صادرکننده زعفران است. اما طی سال‌های اخیر سهم ایران از بازار جهانی این محصول ملی پیوسته در حال افول بوده است. از سوی دیگر شاهد آن هستیم که برندهای زعفران صادراتی ایران در مقایسه با برندهای کشورهای واردکننده آن از جایگاه رقابتی مناسبی در بازارهای بین‌المللی برخودار نیستند. به‌ باور اکثر صاحبنظران یکی از دلایل اصلی این موضوع فقدان یک دیدگاه راهبردی و مشترک بین ذینفعان صنعت زعفران ایران است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مفهومی راهبردهای ائتلاف برندهای زعفران صادراتی ایران و شرایط مداخله‌گر مؤثر بر آن انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل اعضای اتحادیه صادرکنندگان زعفران خراسان رضوی بود. نمونه‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند در شروع و نمونه‌گیری نظری در طی فرآیند مطالعه تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختارمند که شیوه مرسوم مطالعات کیفی است، استفاده شد. برای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها از سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی که شیوه مرسم نظریه داده‌بنیاد است، استفاد شد. نتایج پژوهش نشان داد مقوله اصلی «راهبردهای ائتلاف برندهای زعفران صادراتی ایران» دارای 13 مقوله فرعی و 83 مفهوم وابسته به آنهاست. همچنین، مشخص شدکه این راهبردها تحت تأثیر مقولات فرعی «هموارسازی صادرات»، «ترویج و اطلاع رسانی» و «روان‌سازی کسب ‌و کار» تقویت و بالعکس توسط مقولات فرعی «تعارض منافع» و «مافیای زعفران» تضعیف می‌گردند. در نهایت، ذینفعان صنعت می‌توانند از دستاوردهای این مطالعه برای برنامه‎ریزی راهبردی ائتلاف برندهای زعفران صادراتی ایران استفاده نمایند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1698_995f7c0d431ab8075c317a6fe37bdac9.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Effect of Sulfur and Potassium Fertilizers on Yield and Yield Components of Saffron (Crocus Sativus L.) in Kermanshah اثر سطوح مختلف کاربرد کود گوگرد و پتاسیم بر خصوصیات کمی زعفران (Crocus sativus L.) در شرایط آب و هوایی کرمانشاه 242 228 1695 10.22077/jsr.2021.4187.1156 FA غلام بساط پور گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی شیروان محمد خیرخواه گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی شیروان. شیروان. ایران مهدی بابائیان گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی شیروان Journal Article 2021 03 04 This study was conducted to investigate the effect of application of sulfur and potassium fertilizers on yield and yield components of saffron in the crop year 2018 in Kermanshah region. The experiment was performed as a factorial based on a randomized complete block design with three replications. Experimental treatments included potassium fertilizer (potassium sulfate) at four levels (0, 50, 75 and 100 kg / ha) and sulfur fertilizer (granular) at four levels (0, 100, 150 and 200 kg / ha). The traits studied in this experiment included: number of flowers per square meter, fresh flower weight, stigma length, style length, stigma and style length assembly, stigma weight, style weight, leaf fresh weight and leaf dry weight. The results showed that the consumption of sulfur and potassium had a significant effect on the quantitative characteristics of saffron. The highest number of flowers per unit area, fresh flower weight, leaf fresh weight and leaf dry weight were obtained in the treatment of 200 kg / ha of sulfur fertilizer. Also, the study of the role of potassium showed that the highest fresh weight of flowers was observed in the application of 100 kg of potassium. Interaction of 200 kg of sulfur with 100 kg of potassium produced the highest amount of stigma length, style length, stigma dry weight and style dry weight. این تحقیق به منظور بررسی اثر کاربرد کودهای پتاسیم و گوگرد بر عملکرد و اجزای عملکرد زعفران در دو سال زراعی 97-1396 و 98-1397 در منطقه کرمانشاه انجام شد. کاشت گیاه در پاییز سال 1396، بررسی رشد رویشی گیاه در بهار 1397 و برداشت گلها در پاییز سال 1397 انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل کود پتاسیم (سولفات پتاسیم) در چهار سطح (0، 50، 75 و 100 کیلوگرم در هکتار) و کود گوگرد (گرانوله) نیز در چهار سطح (0، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار) مورد استفاده قرار گرفت. صفات مورد بررسی در این آزمایش شامل: تعداد گل در متر مربع، وزن تازه گل، طول کلاله، طول خامه، طول مادگی، وزن کلاله، وزن خامه، وزن تر اندام هوایی و وزن خشک اندام هوایی بودند. نتایج بدست آمده نشان داد مصرف گوگرد و پتاسیم تاثیر معنیداری بر خصوصیات کمی زعفران داشت. بیشترین میزان تعداد گل در واحد سطح با میانگین 55.5 عدد در تیمار 200 کیلوگرم در هکتار کود گوگرد بدست آمد، همچنین بیشترین میزان وزن تر گل، وزن تر اندام هوایی و وزن خشک اندام هوایی بترتیب با میانگین 28.7، 115 و28.8 گرم تحت تاثیر مصرف 200 کیلوگرم گوگرد ثبت گردید. بررسی نقش کود پتاسیم نیز نشان داد بیشترین میزان وزن تر گل با میانگین 27.2 گرم در مترمربع، با کاربرد 100 کیلوگرم پتاسیم ملاحظه شد. مقایسه اثر متقابل گوگرد و پتاسیم نشان داد مصرف 200 کیلوگرم گوگرد همراه با 100 کیلوگرم پتاسیم تولید بیشترین میزان طول کلاله و طول خامه بترتیب با میانگین 3.8 و 4.3 سانتیمتر و تولید بیشترین میزان وزن خشک کلاله و وزن خشک خامه بترتیب با میانگین 1200 و 450 گرم در هکتار را به همراه داشت.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1695_cb895906d1cdb45a919ff507388abc29.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Radiosensitivity Test to Determine the Suitable Dose of Induce Mutation in Saffron (Crocus sativus L.) آزمون حساسیت به اشعه گاما برای تعیین دوز مناسب القاء جهش در زعفران (Crocus sativus L.) 259 243 1983 10.22077/jsr.2020.3068.1119 FA فاطمه جهاندار زابلی گروه زراعت و اصلاح نباتات علی ایزانلو گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمدقادر قادری گروه زراعت و اصلاح نباتات مسعود رحیمی گروه پژوهشی کشاورزی، پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای، پژوهشگاه علوم فنون هسته‌ای کرج Journal Article 2019 12 31 Saffron is a triploid and sterile plant having no or little genetic variation. Mutation induction is a way of increasing genetic diversity in vegetatively propagated plants. The first step in the mutation induction is to perform a radio-sensitivity test for determining the proper dose of gamma ray. Therefore, the aim of this study was to test the sensitivity of different doses of gamma ray in two conditions of cold and non-cold treatment of saffron corms. For this purpose, a factorial experiment with two factors including cold pre-treatment (cold and non-cold) and different doses of gamma ray (0, 5, 10, 15, 20 and 25 Gy) was conducted in a randomized complete block design with three replications. Growth and morphological characteristics such as plant height, number of leaves per plant, leaf dry weight, sprouting rate and percentage in the first year (MV1), and attributes related to daughter corms and flower yield, such as mean height of the stigma and dry weight of the stigma in the second year (MV2) were measured. The results of the study showed that the effect of cold treatment, radiation and their interaction was statistically significant, with the increase in gamma dose, most of the traits decreased significantly compared to the control. The radio-sensitivity test for the mean of plant height and sprouting rate and percentage, corm weight in two levels of pre-cold treatments showed that 50% survival was in the range of 15±2 Gray. According to the radio-sensitivity test, the number of leaves per plant was less susceptible to gamma rays. In order to study the genetic diversity of the gamma-irradiated saffron. The mutated samples of saffron were evaluated using RAPD and ISSR molecular markers. Cluster analysis was performed using the UPGMA method for both marker systems. The results showed that there was polymorphism between the control samples and radiated samples. In general, the results showed that the RAPD and ISSR markers could detect the polymorphic mutants and identify saffron mutants. زعفران گیاهی تریپلوئید و عقیم بوده و تنوع ژنتیکی طبیعی در آن ناچیز است یا بطورکلی وجود ندارد. یکی از راههای افزایش تنوع، جهشزایی القایی با کمک جهشزاهای فیزیکی از قبیل اشعه گاما است. اولین قدم در راستای القاء جهش، آزمون بردباری تشعشع جهت تعیین دوز مناسب اشعه گاما میباشد. لذا، هدف از این تحقیق آزمون حساسیت به دوزهای مختلف اشعه گاما در دو شرایط تیمار سرمایی و بدون تیمار سرمایی بنههای زعفران بود. بدین منظور، آزمایشی بصورت فاکتوریل با دو فاکتور پیش تیمار سرمایی (در دو سطح بنه‌ها سرمادیده و سرما ندیده) و دوزهای مختلف اشعه گاما (دوزهای 5، 10، 15، 20 و 25 گری) بههمراه تیمار شاهد (دوز صفر) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. خصوصیات رشدی و مورفولوژیکی مانند ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، وزن خشک برگها، سرعت رشد، درصد و نرخ سبزشدن درسال اول (MV1)، و صفات مربوط به عملکرد گل مانند متوسط ارتفاع کلاله و وزن خشک کلاله و وزن بنههای دختری در سال دوم (MV2)، اندازهگیری شد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی نمونه‌های پرتوتابی شده زعفران از نشانگرهای مولکولی RAPD و ISSR به ترتیب با 6 و 5 آغازگر استفاده شد. نتایج بررسی نسل MV1‌ نشان داد که با افزایش دوز اشعه گاما نسبت به شاهد کاهش معنیداری برای اکثر صفات وجود داشت. همچنین، نتایج تجزیه واریانس بر روی صفات رشدی در سال دوم نشان داد که اثر فاکتور اشعه گاما و فاکتور سرما و اثر متقابل سرما و اشعه در صفات متوسط وزن بنهها و تعداد بنه و وزن کل بنههای دختری در سطح احتمال 1 % معنیدار بود. آزمون حساسیت به اشعه گاما در صفات متوسط ارتفاع بوته، شاخص و نرخ جوانهزنی، وزن بنههای دختری و صفت وزن خشک گیاه در دو سطح سرمادیده و سرماندیده، برای 50 درصد زنده‌مانی در محدوده‌ی دوز 2±15 گری تعیین شد. نتایج نشان داد که نمونه‌های مورد مطالعه در هر دو سیستم نشانگری بین نمونههای شاهد (پرتوندیده) با نمونههای پرتو دیده چندشکلی وجود داشت. به طورکل نتایج نشان داد که نشانگرهای مولکولی RAPD و ISSR در شناسایی چندشکلی و شناسایی جهش یافتهها می‌توانند نشانگرهای سودمندی باشند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1983_1ca0c37ec63a00975b35eec48736ac0d.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Management of saffron distribution network in Torbat Heydariyeh City مدیریت شبکه توزیع زعفران در شهرستان تربت حیدریه 278 260 1697 10.22077/jsr.2021.4026.1150 FA فاطمه رستگاری پور استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربت حیدریه فریبا برابادی تربت حیدریه- دانشگاه دولتی تربت حیدریه Journal Article 2020 12 29 One of the important factors that prevent the achievement of agricultural development goals and increase the production and income of farmers in developing countries is the inefficiency of the agricultural distribution system. Saffron as one of the most important products of the country is affected by this inefficiency. Therefore, the main purpose of this study is to design the optimal method of saffron distribution using the multi-choice goal programing model. In order to achieve this goal, the required statistics and information were completed by completing 352 questionnaires in the producers section, 40 questionnaires in the wholesalers section and 150 questionnaires in the retails section by random sampling method available for Torbat Heydariyeh city (as one of the most important production centers of this product) was collected. The results of model optimization showed that 64% of the farmers under study transfer less than 10 kg of saffron to the warehouse. 32% of farmers transferred between 10 - 50 kg and only 4% of them transferred more than 50 kg of saffron to a warehouse. 62% of wholesalers received less than 100 kg of saffron and the remaining 38% received more than 100 kg of saffron from the warehouse. Also, 20% of wholesalers transferred less than 20 kg of saffron, 52% of them transferred between 20 - 40 kg of saffron and 28% of them more than 40 kg of saffron transferred to retailers. According to the optimal output of the model, the average rate of saffron transfer from retailers to Kadkan, Jolgeh Rokh, Baig and central part of Torbat Heydariyeh is equal to 0.88, 0.34, 0.87 and 32.76 kg, respectively. Also, the results of model optimization with three distribution channels showed that distribution channel No. 2 (farmer-retailer-consumer) was selected as the optimal channel with the lowest cost. یکی از عوامل مهمی که باعث عدم تحقق اهداف توسعه کشاورزی و افزایش تولید و درآمد کشاورزان در کشورهای درحالتوسعه میشود نارسایی سیستم توزیع محصولات کشاورزی است. زعفران به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات کشور از این امر مستثنا نمیباشد. لذا هدف اصلی این مطالعه طراحی مسیر بهینه توزیع زعفران با کاربرد روش برنامهریزی آرمانی چند انتخابی است. به‌منظور دستیابی به این هدف آمار و اطلاعات موردنیاز با استفاده تکمیل 352 پرسشنامه در بخش تولیدکنندگان، 40 پرسشنامه در بخش عمدهفروشان و 150 پرسشنامه در بخش خرده‌فروشان با روش نمونهگیری تصادفی در دسترس و در شهرستان تربتحیدریه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تولید این محصول جمعآوری گردید. نتایج حاصل از بهینهسازی مدل نشان داد 64 درصد از کشاورزان نمونه مورد مطالعه کمتر از 10 کیلوگرم زعفران را به انبار فرضی منتقل میکنند. 32 درصد از کشاورزان بین 10 تا 50 کیلوگرم و تنها 4 درصد آنان بیش از 50 کیلوگرم زعفران را به انبار فرضی منتقل کردند. 62 درصد عمده‌فروشان کمتر از 100 کیلو زعفران و 38 درصد مابقی بیشتر از 100 کیلو زعفران را از انبار فرضی دریافت نمودند. همچنین20 درصد عمده‌فروشان کمتر از 20 کیلو زعفران، 52 درصد آنان بین 20 تا 40 کیلو زعفران و 28 درصد بیش از 40 کیلو زعفران را به خرده‌فروشان انتقال دادند. طبق پاسخ بهینه مدل، متوسط میزان انتقال زعفران از خرده‌فروشان به بخش کدکن، جلگه رخ، بایگ و بخش مرکزی تربتحیدریه نیز به ترتیب برابر 0.88، 0.34، 0.87 و 32.76 کیلوگرم گزارش شد. همچنین نتایج بهینهسازی مدل با سه کانال توزیع نشان داد کانال توزیع شماره 2 (کشاورز- خرده‌فروش- مصرف‌کننده) به‌عنوان کانال بهینه با کمترین هزینه انتخاب گردید.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1697_1beed094835dbd1351a824bdd11010d7.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 The Effect of Phosphorus Selenium and Biological Fertilizer on Quantitative and ‎Qualitative Characteristics of Saffron (Crocus sativus L.) ‎ ‎ تأثیر فسفر، سلنیوم و کود زیستی بر ویژگی‌های کمی و کیفی زعفران (‏Crocus sativus L.‎‏) ‏ 295 279 1694 10.22077/jsr.2021.4007.1148 FA محدثه السادات نسرین گروه علوم خاک / دانشگاه یزد سمیه قاسمی علوم خاک/دانشکده منابع طبیعی/دانشگاه یزد شیما شهبازی منشادی گروه علوم خاک / دانشگاه یزد Journal Article 2020 12 25 Saffron ‏(‏Crocus sativus L.‎‏)‏ is one of the most expensive agricultural and pharmaceutical products in the world, which has a special place among export products. In this study, in order to investigate the effect of some chemical and biological fertilizers on the yield and quality of saffron, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replications. Treatments included two levels of EM (Effective Microorganisms) fertilizer (With and without fertilizer), Two levels of selenium (0 and 1 mg/l) and Three levels of phosphorus (0, 25 and 50 mg/l). The studied factors included number of flowers, fresh and dry weight of flower, fresh and dry weight of stigma. Also, chemical analysis of stigma including crocin, picrocrocin and safranal was performed according to the national standard of Iranian saffron. The results showed that the application of EM fertilizer in selenium treated plants caused a significant increase in the number of saffron flowers. Stigma dry weight in EM fertilizer treated plants and concentration of 50 mg/l phosphorus in the presence of selenium was significantly higher than the absence of selenium. The results also showed that the application of selenium with EM fertilizer at the highest phosphorus level caused a significant increase in flower dry weight and fresh stigma weight. Based on the results of this study, the amount of picrocrocin in plants treated with a concentration of 50 mg/l phosphorus was significantly higher than the control treatment. Also, the use of phosphorus increased the amount of safranal. زعفران (Crocus sativus L.) از گرانقیمتترین محصولات کشاورزی و دارویی جهان است که دارای جایگاه ویژهای در بین محصولات صادراتی میباشد. در این مطالعه به منظور بررسی تأثیر برخی کودهای شیمیایی و زیستی بر عملکرد و کیفیت زعفران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل دو سطح کود زیستی EM (Effective Microorganisms) (با و بدون کود)، دو سطح سلنیوم (0 و 1 میلیگرم بر لیتر) و سه سطح فسفر (0، 25 و 50 میلیگرم بر لیتر) بودند. فاکتورهای مورد بررسی شامل تعداد گل، وزن تر و خشک گل، وزن تر و خشک کلاله، مقدار کروسین، پیکروکروسین و سافرانال بود. نتایج نشان داد که کاربرد کود EM در گیاهان تیمار شده با سلنیوم، باعث افزایش معنیدار تعداد گل زعفران شد. وزن خشک کلاله در گیاهان تیمار شده با کود EM و غلظت 50 میلیگرم بر لیتر فسفر، در حضور سلنیوم بهطور معنیداری بیشتر از عدم حضور سلنیوم بود. همچنین نتایج نشان داد که کاربرد سلنیوم به همراه کود EM در بالاترین سطح فسفر، باعث افزایش معنیدار وزن خشک گل و وزن تر کلاله گردید. بر اساس نتایج این مطالعه، مقدار پیکروکروسین در گیاهان تیمار شده با غلظت 50 میلیگرم بر لیتر فسفر بهطور معنیداری بیشتر از تیمار شاهد بود. همچنین، کاربرد فسفر باعث افزایش مقدار سافرانال گردید.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1694_fad54720a726dea617af37ba5a86fba6.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Effects of Different Levels of Algae Extract and Mother Corm Weight on Photosynthetic Pigment Content, Growth and Yield of Saffron تأثیر سطوح عصاره جلبک و وزن بنه مادری بر محتوای رنگدانه های فتوسنتزی و رشد رویشی و زایشی زعفران (Crocus sativus L.) 309 296 1214 10.22077/jsr.2018.1663.1063 FA محمد حسین امینی فرد استادیارگروه باغبانی و مرکز پژوهشی گیاهان ویژه منطقه، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند. سکینه خندان ده ارباب گروه باغبانی. دانشگاه بیرجند حمیدرضا فلاحی گروه پژوهشی زعفران دانشگاه بیرجند حامد کاوه عضو هیات علمی دانشگاه تربت حیدریه Journal Article 2018 06 03 For investigation the effect of algae extracts and mother corm weights on flower yield and growth characteristics of saffron (Crocus sativus L.), an experiment was conducted at Research Farm of College of Agricultural, University of Birjand, during 2017. The factors included three seaweed extracts (0, 15 and 30 L ha-1) and three corm weights [0.1- 4 (small), 4.1 – 8 (medium) and 8.1 - 12g (large-sized)] which were tested in a RCBD with three replications. Application of algae extract had a significant effect on flower yield, stigma yield, leaf weight and chlorophyll a content. The highest flower yield (1.29 g.m-2), dry stigma yield (0.059 g.m-2), leaf dry weight (0.092 g per plant) and chlorophyll a (11.1 mg g-1 FW) were obtained at 30 L ha-1 of algae extract, while the lowest amounts of flower yield (1.061 g m-2), stigmas yield (0.052 g m-2), leaves weight (0.076 g per plant) and chlorophyll a (0.98 g-1 FW) were gained in the control treatment. However, no significant difference was found between the levels 15 and 30 L ha-1 of algae extract. Corm weight also significantly influenced all studied traits. The highest number of flowers (4.7 per m-2), stigma length (33.6 mm), number of leaves (9.3 per plant) and leaf length (33.6 cm) were found in large corms, but the smallest of them were obtained from small ones. Based on the results of the interaction effects of experimental factors, the highest chlorophyll b and total chlorophyll (1.79 and 2.98 mg g-1 FW, respectively) were obtained from 30 L ha-1 of algae extract and large corms. Overall, the use of organic algae extract (30 L ha-1) and planting of larger mother corms significantly improved the growth and stigma yield of saffron. بهمنظور بررسی اثرات مصرف عصاره جلبک و وزن بنه مادری بر رشد رویشی، عملکرد گل و غلظت رنگدانه های فتوسنتزی زعفران (Crocus sativus L.)، آزمایشی در سال زراعی 1396- 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل عصاره جلبک دریایی (بصورت غوطه وری بنه به مدت 10 دقیقه در محلول های صفر، 15 و 30 قسمت در هزار قبل از کاشت و سپس مصرف صفر، 15 و 30 لیتر در هکتار همراه با آبیاری اول) و وزن بنه مادری [ریز (کمتر از 4 گرم)، متوسط (8- 4.1) و درشت (12- 8.1 گرم)] بودند. صفات اندازه گیری شده شامل تعداد گل، عملکرد گل، وزن تر و خشک کلاله، طول کلاله، وزن برگ، تعداد و طول برگ، محتوای کلروفیل a، b و کلروفیل کل بودند. نتایج نشان داد که کاربرد عصاره جلبک بر عملکرد گل، عملکرد کلاله، وزن برگ و میزان کلروفیل a تأثیر معنی دار داشت. بیشترین عملکرد گل (1.29 گرم در مترمربع)، عملکرد کلاله خشک (0.059 گرم در مترمربع)، وزن خشک برگ (0.092 گرم در بوته) و کلروفیل a (1.11 میلیگرم در گرم وزنتر برگ) از تیمار مصرف 30 لیتر در هکتار عصاره جلبک و کمترین مقادیر عملکرد گل (1.061 گرم در متر مربع)، عملکرد کلاله خشک (0.052 گرم در متر مربع)، وزن خشک برگ (0.076 گرم در بوته) و کلروفیل a (0.98 میلیگرم در گرم وزن تر) در گیاهان شاهد (عدم مصرف عصاره جلبک) به دست آمد. با این وجود، از حیث صفات ذکر شده، تفاوت معنیداری بین سطوح 15 و 30 لیتر در هکتار عصاره جلبک یافت نشد. وزن بنه های مادری نیز، تمامی صفات مورد بررسی را تحت تأثیر معنیدار قرار داد. بیشترین تعداد گل (4.7 در مترمربع)، طول کلاله (33.6 میلی متر)، تعداد برگ (9.3 عدد در بوته) و طول برگ (33.6 سانتیمتر) از بنه های مادری درشت و کمترین میزان تمامی این صفات در شرایط استفاده از بنههای مادری ریز بهدست آمد. بر اساس نتایج حاصل از اثر متقابل وزن بنه و عصاره جلبک، بیشترین محتوای کلروفیل b و کل (بهترتیب 1.79 و 2.98 میلیگرم در گرم وزن تر برگ) در گیاهان حاصل از بنه های مادری درشت و تغذیه شده با مقدار 30 لیتر در هکتار عصاره جلبک حاصل شد. در مجموع، مصرف عصاره جلبک به میزان 30 لیتر در هکتار و کاشت بنه های مادری درشت موجب افزایش رشد و عملکرد زعفران شد.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1214_ddbb8936d225a97f4c7b300c334ca4b1.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Investigating the Factors Affecting Iran's Saffron Trade with an Emphasis on the Role of Trade Sanctions بررسی عوامل مؤثر بر ازرش تجارت زعفران ایران با تأکید بر نقش تحریم‌های تجاری 322 310 1636 10.22077/jsr.2021.3837.1145 FA محمد رضا کهنسال استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد هنگامه هندی زاده دانشجوی دکترا اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد حسین صحابی استادیار و عضو هیئت علمی گروه تولیدات گیاهی دانشگاه تربت حیدریه Journal Article 2020 10 23 Foreign trade of agricultural products due to high and stable exchange rate plays an important role in expanding exports and imports against various games. Among agricultural products, saffron is one of the most important agricultural exports that in recent years has been able to maintain and strengthen its position in global markets. It can be an important step to maintain the Iranian authorities - as the largest producer and exporter of saffron - in global markets and further development of the export of this product by using more information about it. Therefore, the present study seeks to investigate the factors affecting the e-commerce of Iranian saffron by being affected by the role of trade sanctions during the period 2007-2018 using a two-way panel model. Appropriate results, variables of export and import volume, economy size, importer income, world trade level index and population have a growing and significant effect and the EU trade embargo variable has a negative and significant effect on trade value. Considering the positive and significant effect of the income variable in Iran's saffron trade and in order to maintain Iran's position in the world market and prevent re-export by other theories of the UAE and Spain, despite the above conditions, a policy is proposed. Saffron can be exported to final markets. تجارت خارجی محصولات کشاورزی به علت ارزآوری بالا و پایدار نقش مهمی در گسترش صادرات و واردات کشورهای مختلف بازی میکند. درمیان محصولات کشاورزی، زعفران یکی از مهمترین کالاهای صادراتی کشاورزی میباشد که در سالهای اخیر نتوانسته جایگاه خود را در بازارهای جهانی حفظ و تقویت کند. برای حفظ مقام ایران -بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران- در بازارهای جهانی و توسعه بیشتر صادرات این محصول باارزش، شناخت عوامل مؤثر بر آن، میتواند گام مهمی در این راستا باشد. از اینرو، مطالعه حاضر به دنبال بررسی عوامل مؤثر بر ازرش تجارت زعفران ایران با تأکید بر نقش تحریم های تجاری طی دوره زمانی 2007-2018 با استفاده از الگوی پانل دوسویه میباشد. براساس نتایج، متغیرهای حجم صادرات و واردات، اندازه اقتصاد، درآمد کشورهای واردکننده، شاخص سطح تجارت جهانی و جمعیت اثری فزاینده و معنی دار و متغیر تحریمهای تجاری اتحادیه اروپا اثر منفی و معنی دار بر ارزش تجارت دارد. با توجه به اثر مثبت و معنی دار متغیر درآمد کشورهای واردکننده بر تجارت زعفران ایران و به منظور حفظ مقام ایران در بازار جهانی و جلوگیری از صادرات مجدد توسط کشورهای دیگر نظیر امارات و اسپانیا علیرغم داشتن درآمدهای بالا، پیشنهاد میشود سیاستی اعمال شود تا زعفران به بازارهای نهایی صادر شود. به این مفهوم که بازارهایی که مصرف کننده نهایی بوده و محصول صادراتی ایران را با برند خود به کشورهای دیگر صادر نکنند تا نام و نشان تجاری ایران محفوظ بماند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1636_2473318170f557c264a714392624a742.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Molecular Detection and Investigation of Irish Severe Mosaic Virus in Saffron, Fields of Razavi and South Khorasan ردیابی و بررسی مولکولی ویروس موزاییک شدید زنبق( ISMV) در مزارع زعفران استان خراسان جنوبی و رضوی 334 323 1718 10.22077/jsr.2021.4239.1157 FA معصومه طاووسی گروه گیاهپزشکی عاطفه حسینی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2021 03 29 Saffron (Crocus sativus) is related to Iridaceae family and is one of the most important products in Iran. Recently, different viral diseases were detected on it. Iris severe mosaic virus is detected on some ornamental plants in Iran but has not been reported on saffron. In order to detect this virus, we collected 130 samples with yellowing, stunning, mosaic symptoms on saffron leaves and they were tested by PCR and specific primers. Finally fragments with 917 bp were amplified in 5 samples. Samples were cloned or more investigations in Macrogene company of Korea. Investigation of phylogeny according to coat protein showed that 5 Iranian isolates were separated in two groups near to Chinese isolates. Investigation in this survey showed that different groups were separated according their geographical distribution. Recombinant investigation showed that in none of Iranian isolates there is no recombination. This research is the first report of this virus and first molecular and phylogeny investigation in saffron fields of South and Razavi Khorasan. زعفران با نام علمی (Crocus sativus L.) متعلق به خانواده زنبقیان Iridaceae)) یکی ازمحصولات اقتصادی و استراتژیک کشور میباشد، اخیراً بیماریهای ویروسی متعددی از آن گزارش شده است. ویروس موزائیک شدید زنبق (Iris severe mosaic virus) روی گیاهان زینتی ایران در سال های اخیر گزارش شده اما تا کنون گزارشی از وقوع آن روی زعفران نبوده است. جهت شناسایی ویروس موزاییک شدید زنبق روی این گیاه طی آبان و آذر ماه سال 1398، 130 نمونه ی دارای علائم زردی، کوتولگی، موزاییک، پیچیدگی برگی از مزارع زعفران استان های خراسان جنوبی و رضوی گزارش گردید. نمونه های مشکوک ابتدا با آزمون زنجیره ای پلیمراز و آغازگر اختصاصی ژن پروتئین پوششی ویروس موزاییک شدید زنبق، آزمایش و نهایتا منجر به تکثیر قطعه ای به طول 917جفت باز در 5 نمونه آلوده به ISMV گردید. نمونهها جهت بررسی های تکمیلی و تعیین توالی به شرکت ماکروژن کره ارسال شد. بررسیهای تبارزایی بر مبنای توالی ژن پروتئین پوششی ویروس با نرم افزارهای مرتبط به منظور تعیین جایگاه ویروس، انجام گردید. پنج جدایه شناسایی شده از ویروس موزاییک شدید زنبق و سایر جدایههای موجود در بانک ژن در دو گروه تبارزایی و نزدیک به جدایه های چین قرار گرفتند. بررسیها در این تحقیق نشان داد که گروهها و زیرگروههای تبارزایی، بر مبنای تفاوت در منطقه جغرافیایی تا حدودی از یکدیگر تفکیک و در زیر گروه های جداگانه ای قرار گرفتند. بررسیهای نوترکیبی در رابطه با این ویروس بیانگر این است که در هیچ کدام از جدایههای گزارش شده، نوترکیبی محتمل نیست. این تحقیق اولین گزارش از وقوع این ویروس و اولین بررسی مولکولی و تبارزایی جدایههای ویروس مذکور در مزارع زعفران خراسان جنوبی و رضوی است.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1718_c62ad52fc131b84ccd474180f5a1abd0.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Effect of Mother-corm Weight on the Yield, Reproductive Growth, Apocarotenoid Content and Production of Daughter Corms in Saffron Aeroponic Cultivation تاثیر وزن بنه مادری بر عملکرد، رشد زایشی، میزان آپوکاروتنوئیدها و تولید بنه های دختری در هواکشت زعفران 351 335 1637 10.22077/jsr.2021.4025.1151 FA مهدی ابراهیمی مدیر گروه پژوهشی تولید و فرآوری گیاهان استراتژیک خراسان جنوبی، جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران محسن پویان مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران ساره حسینی عضو گروه پژوهشی تولید و فرآوری گیاهان استراتژیک خراسان جنوبی، جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران طیبه شاهی عضو گروه پژوهشی تولید و فرآوری گیاهان استراتژیک خراسان جنوبی، جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران حسین راغ آرا عضو گروه پژوهشی تولید و فرآوری گیاهان استراتژیک خراسان جنوبی، جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران Journal Article 2020 12 30 Due to the novelty of saffron aeroponic cultivation, many aspects related to this system have not been yet studied. This study was conducted to determine the appropriate maternal-corm weight in saffron aeroponic systems. The experiment was arranged as Completely Randomized Design (CRD) with three replications, including five treatments (corms weighting i) less than 4, ii) 4.1-8, iii) 8.1-12, iv)12.1-16 and v) more than 16g) in the Research Complex of Medicinal Plants, ACECR of Southern Khorasan Province. The number and weight of buds, traits related to reproductive growth, traits concerning the growth of daughter corms and qualitative traits including the content of stigma apocarotenoids (crocin, picrocrocin and safranal) were studied. According to the results, by increasing the weight of corms from less than 4 to more than 16 g, the total number of buds in each corm increased from 2.96 to 11.33 and their weight increased from 130 to 1770 mg, respectively. Besides, the traits related to the economic yield of saffron (weight of stigma, weight of the perianth + stamen, weight of flower, and number of flowers) also increased by increasing the weight of the corms. The lowest yield of stigma per maternal corm with 0.12 mg belonged to corms weighing less than 4 g and the two heaviest corms treatments (16.1-1 and more than 16 g) both with 3.38 mg yielded the highest amount of stigma dry weight. By increasing the weight of maternal corm from less than 4 to 16.1-12 g, the number of flowers in each saffron corm increased from 0.026 to 0.555, respectively. Nevertheless, increasing the weight of maternal corms to more than 16 g did not increase the yield-related traits of saffron. Transplanting the corms in the farm (after flowering in the controlled environment) showed that as the weight of maternal corms increased from 16.1-1 to more than 16 g, the number of produced daughter corms increased (to almost double) from 4.11 to 8.50 per maternal corm. However, the results of the average weight of each daughter corm showed a significant decrease of 37% in maternal corms heavier than 16g compared to those of 12.1-16g. In addition, the amount of saffron apocarotenoids in aeroponic cultivation is not dramatically different from soil culture. In general, due to the fact that in the aeroponic cultivation of saffron, the production of higher economic yield and achieving a suitable number of daughter corms that are also of acceptable weight should be considered at the same time, the use of maternal corms weighing 12.1-16g due to the highest reproductive growth and yield of daughter corms from transplanting, is recommended under controlled conditions of aeroponic system. با توجه به جدید بودن موضوع کشت ایروپونیک زعفران، بسیاری از جنبه‌های مربوط به آن تاکنون موردبررسی قرار نگرفته است. این تحقیق به‌منظور تعیین وزن مناسب بنه‌ها در کشت ایروپونیک در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی (CRD) با 3 تکرار و 5 تیمار شامل بنه‌های مادری در گروه‌های وزنی کمتر از 4، 4.1- 8، 8.1- 12، 12.1-16 و بیشتر از 16 گرم در مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، در سال زراعی 99-98 انجام گرفت و تعداد و وزن جوانهها، صفات مرتبط با رشد زایشی، صفات مربوط به رشد بنههای دختری و همچنین صفات کیفی شامل میزان آپوکاروتنوئیدهای زعفران (کروسین، پیکروکروسین و سافرانال) مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش وزن بنه‌ها از کمتر از 4 گرم به بیش از 16 گرم، تعداد کل جوانه‌ها در هر بنه از 2.96 به 11.33 و وزن آن‌ها از 130 به 1770 میلی‌گرم افزایش یافت. بعلاوه صفات مرتبط با عملکرد اقتصادی زعفران شامل وزن خشک کلاله، وزن خشک گل‌پوش+پرچم، وزن خشک گل و تعداد گل نیز با افزایش وزن بنه مادری افزایش یافتند. کمترین میزان تولید کلاله به ازای هر بنه مادری با 0.12 میلی‌گرم به تیمار بنه‌های با وزن کمتر از 4 گرم تعلق داشت و دو تیمار بنه مادری با وزن 12.1- 16 و بیش از 16 گرم هر دو با تولید 38/3 میلی‌گرم بیشترین میزان کلاله را تولید نمودند. با افزایش وزن بنه از کمتر از 4 گرم به 1/12- 16 گرم، تعداد گل در هر بنه زعفران از 0.026 به 0.555 افزایش یافت. بااین‌وجود افزایش وزن بنه به بیش از 16 گرم منجر به افزایش صفات مرتبط با عملکرد زعفران نشد؛ نشاء کاری بنه ها در محیط مزرعه (پس از پایان گلدهی در محیط کنترل شده) نشان داد که با افزایش وزن بنه مادری از 12.1- 16 به بیش از 16 گرم، تعداد بنه‌های دختری تولیدشده با افزایش حدود دو برابری از 4.11 به 8.50 عدد در هر بنه مادری افزایش یافت. بااین‌وجود نتایج مربوط به صفت متوسط وزن بنه دختری نشان داد که با افزایش وزن بنه‌ها از 12.1-16 به بیش از 16 گرم، متوسط وزن هر بنه دختری حدود 37 درصد کاهش می‌یابد. بعلاوه میزان آپوکاروتنوئیدهای زعفران در دو نمونه بدست آمده از کشت ایروپونیک و کشت خاکی تفاوتی وجود نداشت. درمجموع با توجه به اینکه در کشت ایروپونیک زعفران تولید عملکرد اقتصادی بالاتر و دستیابی به تعداد مناسبی بنه‌های دختری که وزن قابل قبولی نیز دارند باید به‌طور هم‌زمان موردتوجه قرار گیرند، استفاده از بنه‌های مادری با وزن 12.1- 16 گرم بدلیل حصول بالاترین رشد زایشی و بیشترین رشد بنه های دختری حاصل از نشاکاری در شرایط کنترل شده کشت ایروپونیک توصیه می شود.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1637_43d73c24ad7d4e16d032cb3c162b7695.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Prediction of Saffron Flower and Stigma Yield Based on the Physical and Chemical Properties of Water and Soil Using Linear Multivariate Regression Models and M5 Decision Tree پیش‌بینی مقدار گل و کلاله زعفران براساس خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب و خاک با استفاده از مدل‌های رگرسیونی چند متغیره خطی و درخت تصمیم M5 367 352 1792 10.22077/jsr.2021.4399.1162 FA مرتضی ریوندی گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عظیم قاسم نژاد گروه باغبانی دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی گرگان خلیل قربانی گروه مهندسی آب، دانشگاه غلوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان خدایار همتی گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عباس ابهری گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور سبزوار Journal Article 2021 06 02 The exciting growth of various sciences and technologies and the complexity of decision-making in recent decades, have marked new ways for humanity to use information systems and artificial intelligence, accurately and quickly and provide a solution for its time-consuming scientific and technical predictions and calculations. This study was conducted to evaluate the predictive outcome of two stepwise regression models and the M5 decision tree model under the influence of different water and soil properties on saffron flower and stigma yield in 2019 in Sabzevar saffron fields (located at longitude "57.43" Latitude "36.12") and was performed in the laboratory of the Faculty of Plant Production of Gorgan University of Agriculture Sciences and Natural Resources. In April, after the end of the saffron growing season, soil samples from a depth of zero to 30 cm and 12 irrigation water samples from 69 saffron farms were prepared and transferred to the laboratory to analysis and measuring the physical and chemical properties of soil samples. Around 13 parameters including pH, acidity, and percentage of soil components, soil elements, etc. and acidity, bicarbonate, etc. were measured in soil and water samples, respectively. Flowers were collected at the time of flower emergence from the specified areas of the fields and the desired measurements were made. The results showed that, as the soil and water analysis is relatively expensive, the M5 decision tree model has more accuracy due to the speed and lower cost than the regression model. So that, in the result of predicting the stepwise regression model, in the most ideal case and entering all the measured parameters, dry stigma weight and flower weight with correlations of 70 and 74%, respectively, and the error value is 0.23 RMSE and RMSE 16.38 were predicted. While the M5 decision tree model with lower parameters had a high capability to predict flower weight and dry stigma weight. It estimated the weight of dry stigma and flower weight with 90% correlation and error value equal to RMSE = 0.12 and RMSE = 9.4 at the end of modeling for the study area. Therefore, the M5 decision tree method is recommended in evaluating and predicting various factors on saffron yield. رشد مهیج علوم وفنون مختلف و پیچیدهتر شدن تصمیمگیریها در دهههای اخیر، سر فصلهای تازهای را برای بشریت رقم زده تا با استفاده از سیستمهای اطلاعاتی و هوش مصنوعی، با دقت و سرعت بیشتری کارهای خود را انجام داده و برای پیش‌بینی و محاسبات وقت‌گیر علمی و فنی خود راه‌کاری ارائه دهد. این تحقیق به منظور ارزیابی برآیند پیش‌بینی دو مدل رگرسیون گام به گام و مدل درخت تصمیم M5 تحت تاثیر خصوصیات مختلف آب و خاک بر عملکرد گل و کلاله زعفران در سال1397 در مزارع زعفرانکاری سبزوار (واقع در طول جغرافیایی "57.43" عرض جغرافیایی "36.12") و در آزمایشگاه دانشکده تولیدگیاهی دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی گرگان انجام شد. در فروردین ماه پس از پایان فصل رشد زعفران از 69 مزرعه زعفرانکاری شده نمونه خاک از عمق صفر تا 30 سانتیمتری و 12 نمونه آب آبیاری این مزارع تهیه و جمع‌آوری شده و جهت انجام آزمایشات خاک و اندازه‌گیری خصوصیات فیزیک و شیمیایی نمونه‌های خاک، 13 پارامتر از جمله pH، اسیدیته، درصد اجزاء خاک، عناصر خاک و .... همچنین برخی از پارامترهای آب، 4 پارامتر، مانند اسیدیته، بی‌کربنات و ....، به آزمایشگاه منتقل شد. گل‌ها در زمان ظهور گل از سطح مناطق مشخص شده مزارع جمع‌آوری شده و اندازه‌گیری‌های مورد نظر انجام شد. نتایج نشان داد با توجه به صرف وقت و هزینه های بالای آزمایشات آب و خاک، مدل درخت تصمیم M5، از دقت و سرعت بیشتری و هزینه کمتری نسبت به مدل رگرسیون، برخوردار است. بطوری که در برآیند پیش‌بینی مدل رگرسیونی گام به گام، در ایده‌آلترین حالت و ورود تمامی پارامترهای اندازه گیری شده، وزن کلاله خشک و وزن گل به ترتیب با همبستگیهای 70 و 74 درصد و مقدار خطا برابر 0.23=RMSE و 16.38=RMSE پیشبینی شد. در حالی که مدل درخت تصمیم M5 با وارد کردن پارامترهای کمتری از توانمندی بالایی در جهت پیشبینی وزن گل و وزن کلاله خشک برخوردار بود. به‌طوری‌که وزن کلاله خشک و وزن گل را با 90 درصد همبستگی و مقدار خطای برابر با 0.12=RMSE و 9.4=RMSE در انتهای مدلسازی، برای منطقه مورد مطالعه برآورد کرد. بنابراین، روش درخت تصمیم M5 در ارزیابی و پیش‌بینی عوامل مختلف بر عملکرد زعفران توصیه میشود.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1792_fc0d9cca8c0fc734ee5b9afe1dd94bb8.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 9 2 2022 02 20 Investigating the Living Experience of Smallholder Farmers and Climate Risk Adaptation Strategies Case study: Qaenat saffron farmers بررسی تجربه زیسته کشاورزان خرده مالک و راهبردهای سازگاری با ریسک_های اقلیمی مطالعه‌ی موردی: زعفران کاران قاینات 382 368 1791 10.22077/jsr.2021.4386.1161 FA مرتضی اسمعیل نژاد دانشگاه بیرجند محسن حمیدیان پور هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2021 05 27 This study identified the most important strategies used by saffron farmers to adapt to climate change in the Qaenat region of South Khorasan and examines the factors affecting adaptation and its barriers. For this aim, by descriptive-analytical method and using a questionnaire tool, the sample size was randomly determined from 87 villages in the rural areas of the central part of Qaen and then the factors affecting adaptation to climate change were calculated by logistic regression model. These strategies include the use of different types of products, soil protection, changes in irrigation time, and among the drivers of strategy selection can be the level of education, gender, age and assets of the head of the household; Access to credit and validity of weather information noted. The reaction of saffron growers is in three categories, without choosing adaptation, reactive adaptation and active adaptation that each saffron household chooses according to its living conditions. In addition to the behavior of working saffron households in choosing adaptation methods, the difference between understandings the effects of the consequences of climate change and profiling their livelihood strategy is important to achieve a reliable strategy. The results showed that saffron growers have chosen at least one strategy method. 72% of respondents chose active and reactive adaptation. در تاریخ طبیعی کره زمین تجربه های متعددی از رخدادها و فراز و نشیبهای اقلیمی وجود دارد. این مطالعه مهمترین تجربه های زیسته اقلیمی کشاورزان زعفران کار قاین را بررسی کرده و گزارههایی را که کشاورزان زعفران کار برای سازگاری با تغییرات آب و هوا در منطقه قاینات خراسان جنوبی آشکارسازی میکند، برای این منظور با روش توصیفی تحلیلی و استفاده از ابزار پرسشنامه حجم نمونه بصورت تصادفی از 87 روستا در دهستان های بخش مرکزی قاین تعیین شد و سپس با مدل رگرسیون لجستیک عوامل تاثیر گذار در سازگاری با تغییرات اقلیمی محاسبه گردید. این استراتژیها شامل استفاده از انواع محصولات مختلف،حفاظت از خاک، تغییر در زمان آبیاری میباشد و از جمله پیشرانهای انتخاب استراتژی میتوان به سطح تحصیلات، جنس، سن و دارایی سرپرست خانوار؛ دسترسی به اعتبار و اعتبار اطلاعات در مورد آب و هوا اشاره نمود. واکنش زعفران کاران در سه طبقه قرار دارد، بدون انتخاب سازگاری، سازگاری واکنشی و سازگاری فعالانه که هر خانوار زعفران کار با توجه به شرایط معیشتی آن را انتخاب میکند. علاوه بر این رفتار خانوارهای زعفران کار در انتخاب روشهای سازگاری تفاوت بین درک تأثیرات پیامد های تغییر اقلیم و پروفایل استراتژی معیشت آنها برای رسیدن به یک استراتژی مطمئن اهمیت دارد. نتایج نشان داد که زعفران کاران حداقل یک روش استراتژی را انتخاب کردهاند. 72 درصد از پاسخ دهندگان سازگاری فعال و واکنشی را انتخاب نموده اند.

https://jsr.birjand.ac.ir/article_1791_b2608ffc6ba7f0d81a419bd82304050d.pdf