دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 The Investigation of Genetic Diversity of Saffron Ecotypes Traits under Chilling Stress بررسی تنوع ژنتیکی صفات رویشی اکوتایپ‌های زعفران خوراکی (Crocus sativus L.) تحت شرایط تنش سرما 191 206 1470 10.22077/jsr.2020.2266.1090 FA Seyyed Mohammad Ali کارگر گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران فاطمه امیریان گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران علی مصطفایی مرکز تحقیقات بیولوژیک، دانشکده دارو سازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Journal Article 2019 02 11 In order to investigate the effects of chilling stress on saffron plant, a completely randomized design as pot cultivation with four replicates on five ecotypes of saffron including: (Torbat Heydariyeh, Ferdows, Gonabad, Ghaen, Kashmar) was performed. Two temperature conditions 25° C (non-stress conditions) and 5° C (stress conditions) were applied to the ecotypes in the growth chamber (germinator) and twelve morphological traits were measured. The results showed that there was a significant difference in the most studied traits at 1% level. The results of factor analysis showed that three components totally explained 84.6% of the studied traits under non-stress conditions and four components totally explained 86.12% of the studied traits under stress conditions. Cluster analysis under non-stress conditions revealed that Ghaen, Gonabad, Kashmar and Ferdows ecotypes were in the first cluster and Torbat Heydariyeh ecotype in the second cluster. Similarly, Cluster analysis under stress conditions revealed that the Torbat Heydariyeh and Ferdows ecotypes were in the first cluster, the Kashmar and Gonabad ecotypes were in the second cluster, and the Ghaen ecotype was in the third cluster. The discriminant analysis showed a function with Eigenvalue (61.51%) explained 100% of ecotypes variation under non-stress condition while two functions explained 100% of ecotypes variation under stress condition, with only the first function had a specific eigenvalue greater than 1. According to the group membership prediction table, the ecotypes in each of the three groups of dendrogram cuts were correctly divided by 100% probability. It can be concluded that the ecotypes of Torbat-e-Heydariyeh and Ferdows which grouped in one cluster and had the highest biologic yield under chilling conditions can be recommended for cultivation in cold regions. به منظور بررسی اثرات تنش سرما در گیاه زعفران، آزمایشی در سال 1392 در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت گلدانی با چهار تکرار بر روی پنج اکوتایپ زعفران شامل (تربت حیدریه، فردوس، گناباد، قائن، کاشمر) انجام پذیرفت. دو شرایط دمایی °25 (شرایط غیر تنش) و°۵ سانتی گراد (شرایط تنش) در اتاق رشد بر اکوتایپ ها اعمال و دوازده صفت مورفولوژیک اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که اختلاف معنی داری در سطح ۱٪ بر روی اکثر صفات مورد مطالعه وجود داشت. در تجزیه عاملی،سه مولفه مجموعاً 6/84 درصد از تغییرات صفات را تحت شرایط بدون تنش و چهار مولفه مجموعاً 12/86 درصد از تغییرات صفات مورد مطالعه را تحت شرایط تنش توجیه نمودند. در تجزیه کلاستر تحت شرایط بدون تنش اکوتایپ های قائن، گناباد، کاشمر و فردوس در کلاستر اول و اکوتایپ تربت حیدریه در کلاستر دوم قرار گرفتند و در شرایط تنش اکوتایپ های تربت حیدریه و فردوس در کلاستر اول، اکوتایپ های کاشمر و گناباد در کلاستر دوم و اکوتایپ بومی قائن نیز در سومین کلاستر قرار گرفتند. در آنالیز تابع تشخیص یک تابع با مقدار ویژه ی (۵۱/۶۱)، ۱۰۰٪ تغییرات اکوتایپ های مورد بررسی را از نظر صفات مورد مطالعه توجیه نمود. در آنالیز تابع تشخیص تحت شرایط تنش دو تابع مجموعاً۱۰۰٪ از تنوع اکوتایپ های مورد مطالعه را از نظر صفات مورد بررسی، توجیه نمودند؛ که فقط تابع اول دارای مقدار ویژه بزرگتر از ۱ بود. بر اساس جدول پیش بینی عضویت گروه ها اکوتایپ های موجود در هر یک از سه گروه حاصل از برش دندروگرام با ۱۰۰٪ احتمال به طور صحیح تقسیم بندی شده اند. به طور کلی اکوتایپ های تربت جیدریه و فردوس که از نظر عملکرد بیولوژیک تحت شرایط سرما بیشترین میزان را داشته و در یک کلاستر قرار گرفتند برای کاشت در مناطق سرد سیر می توانند موردنظر باشند. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1470_401bf0ad2d3c801fa65e8cd1542c55cd.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Evaluation of awareness, attitude and willing of Saffron farmers to application of saffron research بررسی آگاهی، نگرش و تمایل زعفران کاران به کاربرد تحقیقات زعفران 207 221 1471 10.22077/jsr.2020.2612.1105 FA علیرضا کرباسی استاد دانشگاه فردوسی مشهد. گروه اقتصاد کشاورزی محمد حسینی محقق/پژوهشکده علوم و صنایع غذایی حسین کارشکی دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد زهرا مقیمی کارشناس ارشد مهندسی اقتصاد کشاورزی، مشهد Journal Article 2019 06 24 Present research has been conducted with the aim of farmer awareness about role of saffron research on economical, social and environmental effects and their attitude and willing to application of Saffron research in Khorasan-e-Razavi. Questionnaire is the tool of collecting data that its credibility has been confirmed by experts in Saffron and its reliability by cronbakh α and combined reliability. Then, necessary information was collected by filling questionnaire by 100 Saffron farmers in 2018. Results of structure model of the research shows that farmer awareness from research role in economical, social and environmental effects on their attitude to research application for a positive and significant effect. Variables of awareness about research role in economical, social and environmental effects predicted 22% of the variation in the attitude variable to application of Saffron research and variable of attitude to application of Saffron research, Subjective norm and Control of perceived behavior predicted 61% of the variation in the variable of willing to use of Saffron research. پژوهش حاضر با هدف بررسی آگاهی کشاورزان از نقش پژوهش های زعفران در اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی و نگرش و تمایل آنها نسبت به کاربرد تحقیقات زعفران در خراسان رضوی انجام شده است. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه است که روایی آن توسط متخصصان و اساتید کشاورزی در حوزه زعفران و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی مورد تایید قرار گرفت. سپس اطلاعات مورد نیاز با تکمیل پرسشنامه توسط 100 زعفرانکار در سال 1397 جمع آوری شد. نتایج مدل ساختاری پژوهش نشان می دهد آگاهی کشاورزان از نقش پژوهش در اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بر نگرش آنها نسبت به کاربرد تحقیقات اثر مثبت و معنادار دارد. همچنین متغیرهای آگاهی از نقش پژوهش در اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی، 22 درصد از تغییرات در متغیر نگرش نسبت به کاربرد تحقیقات زعفران را پیش بینی کردند و متغیرهای نگرش نسبت به کاربرد تحقیقات زعفران، هنجار ذهنی و کنترل رفتاری درک شده، 61 درصد از تغییرات در متغیر تمایل به استفاده از تحقیقات زعفران را پیش بینی کردند. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1471_a9a6a5739e992c8597f16670cae55dca.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Improving the efficacy of some ACCase inhibitor herbicides against weeds in saffron (Crocus sativus L.) using adjuvants بهبود کارایی انواع علف‌کش‌های بازدارنده ACCase در مزارع زعفران با استفاده از مواد افزودنی 223 239 1472 10.22077/jsr.2020.2623.1107 FA زهرا حسینی ایوری دانشگاه فردوسی مشهد اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﯾﺰدی درﺑﻨﺪی داﻧﺸﯿﺎر ﮔﺮوه اگروتکنولوژی داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزی داﻧﺸﮕﺎه ﻓﺮدوﺳﯽ ﻣﺸﻬﺪ محمد کافی استاد ﮔﺮوه اگروتکنولوژی داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزی داﻧﺸﮕﺎه ﻓﺮدوﺳﯽ ﻣﺸﻬﺪ حسن مکاریان داﻧﺸﯿﺎر ﮔﺮوه زراﻋﺖ و اﺻﻼح ﻧﺒﺎت داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزی داﻧﺸﮕﺎه شاهرود Journal Article 2019 07 01 Abstract<br />In order to improve the efficacy of ACCase-inhibitor herbicides using adjuvants in the control of grassy weeds in saffron cultivation, a field study with 3 replications based on a RCBD was conducted during 2016 -2017. Herbicides of haloxyfop-r-methyl, clethodim and cycloxydim (108, 96 and 120 a.i. ha-1 respectively) was investigated when they were tankmixed with and without Spray Plus (0.3% v/v), Ammonium sulphate (2% w/v), Citogate (0.2% v/v) and Humix 99 (0.25% w/v) as well as a control plot with no herbicide application and hand weeding. Weed species Hordeum murinum L. and Hordeum spontaneum C.Koh. respectiveley with relative density 36.71% and 24.05% obtained the highest weed density in the experimental field. Results showed that hand weeding significantly (14 up to 49%) increased the yield of saffron flower and corn. Adding adjuvants to herbicides Between 27 up to 34% increase their efficacy in weed controling. The herbicids were classified from the aspect of decreasing dry weight of grassy weeds and increasing saffron yield in the order of haloxyfop-r-methyl > clethodim > cycloxydim. Spray Plus and Citogate were the best adjuvant to optimize the efficiency of haloxyfop-r-methyl. while Ammonium sulfate and Spray Plus are recommended to improve the efficiency of clethodim and cycloxydim herbicides. Based on the results of experiment, Humix 99 increased the yield of saffron flowers and corms from 1.5 % (mixing with haloxyfop-r-methyl) up 12 % (mixing with cycloxydim), Although this increase was not significant. Mixing Humix 99 with cycloxydim significantly reduced the weeds dry weight up 30%, But but the its effect was not significant on other treatments. ﭼﻜﻴﺪﻩ<br /> به‌منظور بهینه‌سازی ﻣﺼﺮف علف‌کش‌های بازدارنده ACCase ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﯽ در کنترل علف‌های ﻫﺮز باریک برگ مزارع زعفران آزمایشی مزرعه‌ای در سال زراعی 1395- 1396 در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح بلوکهای‌ ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﯽ در ﺳﻪ ﺗﮑﺮار اﺟﺮا ﺷﺪ. ﻋﻮاﻣﻞ موردبررسی در اﯾﻦ آزﻣﺎﯾﺶ ﺷﺎﻣﻞ کاربرد علف‌کش‌های هالو کسی فوپ آرمتیل استر، کلتودیم و سیکلوکسیدیم به ترتیب در مقادیر 108، 96 و 120 گرم ماده مؤثره در هکتار که به‌تنهایی و در اختلاط با مواد افزودنی اسپری‌پلاس (3/0%v/v )، سولفات آمونیم (2%w/v )، سیتوگیت (2/0% v/v) و هیومکس (25/0% w/v ) به همراه دو شاهد بدون کنترل و وجین دستی بودند. علف‌های هرز جوموشی و جودره با تراکم نسبی 71/36 و 05/24 درصد به ترتیب بیشترین تراکم علف هرز را به خود اختصاص دادند. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد وﺟﯿﻦ ﮐﺮدن بین 14 تا 49 درصد عملکرد گل و بنه زعفران را اﻓﺰاﯾﺶ داد. اختلاط مواد افزودنی با علف‌کش‌ها ﮐﺎراﯾﯽ آن‌ها در کاهش وزن خشک علف‌های ﻫﺮز را بین 27 تا 34 درصد افزایش داد. علف‌کش‌ها ازنظر کاهش وزن خشک علف‌های هرز و افزایش عملکرد گل و بنه زعفران به ترتیب هالوکسی‌فوپ‌آرمتیل> کلتودیم> سیکلوکسیدیم طبقه‌بندی شدند. بهترین ﻣـواد اﻓﺰودﻧـﻲ برای اختلاط با علف‌کش ‌هالوکسی فوپ آرمتیل، اسپری‌پلاس و سیتوگیت بودند. درحالی‌که ﺑـﺮای افزایش ﻛﺎراﻳﻲ علف‌کش‌های کلتودیم و سیکلوکسیدیم مواد افزودنی سولفات آمونیم و اسپری‌پلاس مناسب‌تر بودند. بر اساس نتایج آزمایش هیومکس عملکرد گل و بنه زعفران را بین 5/1 درصد (اختلاط با هالوکسی فوپ آرمتیل) تا 12 درصد (اختلاط با سیکلوکسیدیم) افزایش داد اگرچه این افزایش معنی‌دار نشد، اختلاط هیومکس با سیکلوکسیدیم وزن خشک علف‌های هرز را به‌طور معنی‌داری تا 30 درصد کاهش داد ولی بر سایر تیمارها تأثیر معنی‌داری نداشت. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1472_2b1ee399414a8a03b825303f9c1aed45.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Investigation on the effect of salinity and bicarbonate of irrigation water on flowers yield and yield ‎components of saffron under field conditions ‎ بررسی نقش بی‌کربنات و شوری آب آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد گل زعفران در شرایط مزرعه 241 253 1474 10.22077/jsr.2020.3155.1122 FA مرتضی ریوندی گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عظیم قاسم نژاد گروه باغبانی دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی گرگان خدایار همتی گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان خلیل قربانی گروه علوم آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عباس ابهری گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور سبزوار Journal Article 2020 02 05 Water quality is important in crop production. This study investigated the effect of five salinity levels1.4 to 9.1 (dS / m)), five levels of bicarbonate from 10 to 60 (mg / lit)) and five levels of irrigation water pH from 7.05 to 8.33 on the yield of stigma and flower yield components of saffron using completely randomized design with three replications. Results showed that, all measured characters of saffron flower yield and yield componentswere significantly affected by pH, EC and bicarbonate. <br />Under the influence of the salinity of irrigation water at level one, most of the measured parameters were at the highest amount. Yield and flower yield components decreased with increasing salinity levels. The number of flowers in the level one of salinity was 2.5 and 7 folds higher than those of the salinity level of two and five, respectively. Likewise, the dry weight of stigma at the salinity level of one was 7.5 folds higher than that of level five. The highest significant effect of water bicarbonate on measured parameters was observed in level of four. Increasing water bicarbonate to level 4 increased the stigma dry weight to 4.03 mg, which were approximately 9 folds higher than that of the level of 5. Also, the effect of irrigation water pH was significant on different pH levels. The maximum dry weight of stigma was observed at pH 7.72 - 8.05 which was 7.5 and 31 folds higher those of level 1 and 5, respectively.<br />Finley, along with soil quality, irrigation water quality is one of the most important inputs involved in decision making saffron fields. The results also showed that yield of stigma and flower components significantly decreased under water quality especially salinity index. Therefore, it is suggested to consider this issue in planning the construction of saffron fields. در پژوهش حاضر با بررسی برخی مزارع زعفران سبزوار، مزارع با پنج سطح شوری متفاوت محدوده 4/1 تا 9/1 dS/m و پنج سطح بی‌کربنات در محدوده 10تا 60 mg/l و پنج سطح pH آب آبیاری اثر آنها بر عملکرد و اجزای عملکرد گل زعفران با استفاده از طرح کاملا تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تمامی صفات اندازه‌گیری شده اجزای گل زعفران تحت تاثیر pH، EC و بی‌کربنات، تفاوت معنی‌داری داشتند. تحت تاثیر سطح یک شوری آب آبیاری اغلب پارامترهای اندازه گیری شده در بیشترین مقدار بودند. با افزایش سطوح شوری عملکرد و اجزای عملکرد گل کاهش یافت. تعداد گل در شوری سطح یک به ترتیب 5/2 و 7 برابر سطح شوری دو و پنج بود. به همین ترتیب وزن خشک کلاله در شوری سطح یک 5/7 برابر سطح پنج بود. افزایش بی‌کربنات آب تا سطح 4 سبب افزایش وزن خشک کلاله به 03/4 میلی گرم شد که این مقدار تقریبا 9 برابر سطح 5 بی کربنات بود. همچنین بررسی اثر pH آب آبیاری بیانگر معنی دار بودن سطوح مختلف pH در تمامی صفات اندازه گیری شده بود. حداکثر وزن خشک کلاله (در دامنه pH 72/7 تا 05/8 مشاهده شد که 5/7 برابر سطح یک و 31 برابر سطح 5 بود. در نتیجه بیان می شود که در کنار کیفیت خاک، کیفیت آب آبیاری از مهمترین نهاده‌های دخیل در تصمیم گیری احداث مزارع زعفران ‌باشد. همچنین نتایج بررسی‌ها نشان داد که عملکرد کلاله و اجزای گل تحت تاثیر کیفیت آب به ویژه شاخص شوری کاهش معنی-داری دارد. لذا پیشنهاد می شود که، در برنامه‌ریزی جهت احداث مزارع زعفران این موضوع مد نظر قرار گیرد. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1474_879414fbff1b72fbe65c07e169576441.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Evaluation of Allelopathic and Antifungal effects of different concentrations of aqueous leaves and corm extracts of saffron (Crocus sativus L.) on common purslane and Penicillium fungi ارزیابی اثر دگرآسیبی و ضد قارچی غلظت‌های مختلف عصاره آبی برگ و بنه زعفران ((Crocus sativus L. بر گیاه خرفه و قارچ پنی‌سیلیوم 255 267 1475 10.22077/jsr.2020.3196.1123 FA حسین حمامی گروه زراعت و اصلاح نباتات مهدی جهانی گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد شوشتری دانش آموخته کارشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند فاطمه نوفرستی دانش آموخته کارشناسی ارشد بیماری‌های گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2020 02 26 Nowadays, the side effects of using synthetic herbicides and fungicides have been identified as one of the most important environmental challenges in the world. Therefore, the use of natural materials with herbicidal and fungicidal power can be considered as an alternative to synthetic compounds. To evaluate the natural allelopatic and fungicidal properties of aqueous leaves and corm extracts of saffron on seed germination, plant growth of common pursalne, and antifungal effects on Penicillium sp, three separated factorial layout were conducted based on a completely randomized design with three replications in Seed Research Laboratory, Research Greenhouse and Plant Disease Laboratory of Birjand University of Agriculture during 2019. Experimental treatments in the lab and greenhouse consisted of two types of saffron tissues (leaves and corm) and six concentrations of aqueous saffron extract (0, 0.5, 1, 1.5, 2 and 4% m/v) and antifungal treatments consisted of two types of saffron organs (leaves and corm) and six concentrations of aqueous extract (0, 0.0078, 0.0312, 0.0625, 0.25, 1, 1.5, 2 and 4% m/v). The traits studied in the first experiment included germination percent, germination rate, root length, dry root weight, and dry shoot weight. In the second experiment traits included emergence percentage, fresh and dry weight of shoot and in the third experiment mycelium growth inhibition of Penicillium sp. The results showed that the extract concentrations and types had a significant effects on germination characteristics including germination percent, germination rate, mean germination time, germination, root length, shoot length, root dry weight and shoot dry weight. However the interaction effect of the type and concentration extracts on germination percent, germination rate seed viability and root length was significant. The mean germination time, root length, shoot and root dry weight were decreased up to 52.4%, 71.4%, 81.7% and 79.2%, compared to control at the highest extract concentration. امروزه عوارض ناشی از کاربرد علف‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های صنعتی به عنوان یکی از چالش‌های بسیار مهم زیست محیطی در دنیا مطرح شده است. از این رو استفاده از مواد طبیعی دارای توان علف‌کشی و قارچ‌کشی می‌تواند به عنوان جایگزینی برای ترکیبات صنعتی مطرح گردد. از این رو به منظور ارزیابی خاصیت دگرآسیبی و قارچ‌کشی عصاره آبی برگ و بنه زعفران بر گیاه خرفه و قارچ بیماریزای پنی سیلیوم سه آزمایش مجزا به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به ترتیب در آزمایشگاه تحقیقات بذر، گلخانه تحقیقاتی و آزمایشگاه بیماری‌های گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1397 انجام شد. تیمارهای آزمایش‌های اول و دوم شامل دو نوع اندام زعفران (برگ و بنه) و شش غلظت عصاره آبی (0، 5/0، 1، 5/1، 2 و 4 درصد وزنی- حجمی) و تیمارهای آزمایش سوم شامل دو نوع اندام زعفران (برگ و بنه) و هفت غلظت عصاره آبی ( 0، 0078/0، 0312/0، 0625/0، 25/0، 1 و 4 درصد وزنی- حجمی) بود. بیش‌ترین غلظت عصاره به ترتیب مو جب کاهش 4/52، 4/71، 7/81 و 2/79 درصدی میانگین زمان جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، وزن خشک ساقه‌چه و وزن خشک ریشه‌چه در مقایسه با تیمار شاهد شد. عصاره بنه باعث کاهش 5/8، 5/21، 7/20 و 2/19 درصدی میانگین زمان جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، وزن خشک ساقه‌چه و وزن خشک ریشه‌چه در مقایسه با عصاره برگ شد. نتایج آزمایش گلدانی نیز نشان داد که غلظت عصاره و نوع عصاره و همچنین اثرات متقابل آن‌ها بر درصد سبز شدن، وزن تازه اندام هوایی و وزن خشک اندام هوایی معنی‌دار است. عصاره برگ در بیشترین غلظت به ترتیب 7/86، 7/85 و 8/85 درصد و عصاره بنه در بیشترین غلظت به ترتیب 7/98، 8/97 و 98 درصد کاهش در درصد سبز شدن و وزن تازه و خشک اندام هوایی خرفه را نشان دادند. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1475_0600b98ccd03a158e9fcb23bb4bff8ec.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Evaluation the possibility of saffron transplanting and corm production in soilless planting system ارزیابی امکان نشاکاری و تولید بنة زعفران در محیط کاشت بدون خاک 269 284 1477 10.22077/jsr.2020.3492.1135 FA حمیدرضا فلاحی گروه پژوهشی زعفران دانشگاه بیرجند سهیلا عباسی اول بهلولی دانشجوی کارشناسی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند الهه نوفرستی دانشجوی کارشناسی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند سید مرتضی حسینی دانشجوی کارشناسی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند سمیه صدیق ماکو دانشجوی کارشناسی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند 0009-0009-8684-0126 مهسا مودی دانشجوی کارشناسی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند مژگان خضری دانشجوی کارشناسی مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند Journal Article 2020 06 25 Saffron planting in a soilless system is considered as a potential method to increase the weight of replacement corms. In this environment, it is possible to obtain replacement corms with the suitable weight from no-flowering small mother corms as well as from corms that have produced flowers in a controlled environment, by improving the physical properties of the planting bed and proper nutrition. In this regard, in a pot research, the effect of mother corm weight (2-4, 4-6, 6-8 and 8-10 g) and superabsorbent application (0 and 4.5 g per pot) was studied on saffron vegetative growth. For this aim, a factorial experiment based on RCBD was carried out at University of Birjand. Transplanting was done in perlite substrate and all pots were kept at open door conditions. The aim of superabsorbent application was to increase the nutrients and water holding capacities in perlite planting bed. The simple and interaction effects of experimental factors were significant (P≤0.01) on most of the traits associated with saffron vegetative growth, such as the number and weight of replacement corms, the weight of the main replacement corm, the number of contractile roots and leaf growth. The growth of leaves and replacement corms improved by increase in mother corms weight. Application of superabsorbent had no positive effect on saffron vegetative growth parameters. The highest values of number of replacement corms and weight of main replacement corm were obtained by planting the large mother corms (5.6 corm per plant and 0.34 g, respectively) and no-application of superabsorbent (3.45 corm and 0.27 g, respectively). The production of contractile roots (about 0.5 roots per replacement corm), early drying of the aerial parts (in mid-March) and no full allocation of mother corm reservoirs to plant vegetative growth, were some of the observations in this experiment. The ... کشت زعفران در محیط بدون خاک به عنوان روشی بالقوه جهت افزایش وزن بنه‌های دختری قابل ارزیابی است. در این محیط احتمالاً بتوان بنه‌های ریز فاقد توان گلدهی و نیز بنه‌هایی که در محیط کنترل شده تولید گل کرده‌اند را از طریق بهبود خصوصیات فیزیکیِ بستر کاشت و نیز تغذیة مناسب به وزن کافی رساند. در این راستا، در پژوهشی گلدانی اثر وزن بنه (2 تا 4، 4 تا 6، 6 تا 8 و 8 تا 10 گرم) و مصرف سوپرجاذب (صفر و 4 گرم در گلدان) به‌صورت آزمایش فاکتوریل در بستر کاشت پرلیت، در اتاقکی روباز بر رشد رویشی زعفران بررسی شد. سوپرجاذب با هدف افزایش توان نگهداری آب و عناصر غذایی در بستر کاشت پرلیت، به عنوان یکی از فاکتورهای آزمایشی مورد بررسی قرار گرفت. اثر ساده و متقابل فاکتورهای آزمایشی بر بیشتر صفات مرتبط با رشد رویشی زعفران مانند تعداد و وزن بنه‌های دختری، وزن بنة دختری اصلی، تعداد ریشة انقباضی و رشد برگ معنی‌دار بود (P≤0.01). با افزایش وزن بنة مادری، رشد برگ و بنه‌های دختری بهبود یافت. مصرف سوپرجاذب اثر مثبتی بر صفات مرتبط با رشد برگ و بنه‌های دختری نداشت. بیشترین تعداد بنة دختری و وزن بنه دختری اصلی در شرایط کاشت بنه‌های مادری درشت (به‌ترتیب 6/5 بنه و 34/0 گرم) و عدم مصرف سوپرجاذب (به‌ترتیب 45/3 بنه و 27/0 گرم) حاصل شد. تولید ریشه‌های انقباضی (حدود 5/0 ریشه به ازای هر بنة دختری)، خشک شدن زودهنگام اندام هوایی (در اوایل فررودین) و عدم تخصیص کامل ذخایر بنة مادری به رشد رویشیِ گیاه، از مشاهدات این آزمایش بود. پیامد این اتفاقات، رد فرض آزمایش مبنی بر امکان افزایش وزن بنه‌های دختری زعفران در بستر کاشت پرلیت بود. استفاده از بسترهای کاشت ترکیبی، اصلاح مدیریت تغذیه و استفاده از محیط‌های کاشت سربسته، احتمالاً بتواند با رفع نواقص این پژوهشِ ابتدایی، نتایج مطلوب‌تری را ایجاد نماید. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1477_a9f3fa0fff619d1cc86ed1ebb2798154.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Effect of planting bed and nitrogen fertilizer levels on growth and yield of saffron (Crocus sativus) اثر بستر کاشت و مقادیر مختلف کود نیتروژن بر رشد و عملکرد زعفران (Crocus sativus) 285 299 1476 10.22077/jsr.2020.3319.1132 FA ابوالفضل توسلی استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران حسن حیدری دانش آموخته کارشناسی ارشد زراعت، دانشگاه پیام نور، مرکز زاهدان اجمد احمدیان استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت حیدریه و پژوهشگر پژوهشکده زعفران عیسی پیری دانشیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران Journal Article 2020 04 19 This research aimed to investigate the effect of planting bed and nitrogen fertilizer levels on growth and yield of saffron. For this work a field experiment was conducted in 2016-17 in research farm of Saffron Institute of University of Torbat Heydarieh. Experimental treatments were performed based on a randomized complete block design as split plot arrangement with three replications. Treatments consisted of two levels of planting bed: soil of without planted saffron in previous years (Control soil) (S1) and soil of planted saffron in previous years (Contaminated soil) (S2) as the main-plots; and four levels of nitrogen fertilizer: no nitrogen (0) (N0), 50 (N50), 100 (N100) and 150 (N150) kg/ha nitrogen fertilizer from urea source as the sub-plots. The research results, which was obtained from the data of the second year, showed that planting bed had significant effect on all measured factors. So that application of contaminated soil led to an decrease in 12.72 percent for leaf length, 27.53 percent for corm weight, 31.88 percent for No. of replacement corms, 40.10 percent for No. of flower, 42.53 percent for flower fresh weigh, 42.88 percent for petal fresh weight, 40.01 percent for petal dry weight, 18.71 percent for stamen fresh weight, 26.40 percent for stamen dry weight, 43.41 percent for stigma fresh weight and 56.04 percent for stigma dry weight in compare with control soil. Effect of different nitrogen fertilizer levels was significant on all measured factors. So that consumption of 150 kg/ha nitrogen fertilizer led to increasing amounts of all measured factors. However for saffron reproductive factors such as flower fresh weigh, petal fresh and dry weight, stamen fresh and dry weight, stigma fresh and dry weight wasn’t seen any significant different between treatment of 150 and 100 kg/ha nitrogen fertilizer. این تحقیق به منظور بررسی اثر بستر کاشت و سطوح مختلف کود نیتروژن بر رشد و عملکرد زعفران در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت حیدریه در سال زراعی 96-1395 به انجام رسید. آزمایش بصورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل بستر کاشت در دو سطح شامل خاک کشت نشده زعفران (خاک شاهد) (S1) و خاک کشت شده زعفران (خاک آلوده) (S2) به عنوان کرت‌های اصلی، و مصرف کود نیتروژن در چهار سطح شامل عدم مصرف کود (N0)، مصرف 50 (N50)، 100 (N100) و 150 (N150) کیلوگرم در هکتار نیتروژن از منبع اوره به عنوان کرت‌های فرعی در نظر گرفته شد. نتایج آزمایش که از داده‌های سال دوم حاصل شد نشان داد که بستر کاشت اثر معنی داری بر تمامی صفات اندازه گیری شده داشت. بطوریکه در بین تیمارهای بستر کاشت، کاربرد خاک آلوده به کشت زعفران در سال‌های قبل باعث کاهش 72/12 درصدی طول برگ، 53/27 درصدی وزن بنه، 88/31 درصدی تعداد بنه دختری، 10/40 درصدی تعداد گل در متر مربع، 53/42 درصدی وزن تر گل، 88/42 درصدی وزن تر گلبرگ، 01/40 درصدی وزن خشک گلبرگ، 71/18 درصدی وزن تر پرچم، 40/26 درصدی وزن خشک پرچم، 41/43 درصدی وزن تر کلاله و 64/50 درصدی وزن خشک کلاله در مقایسه با خاک شاهد گردید. اثر مقادیر مختلف کود شیمیایی نیتروژن نیز بر تمام صفات مورد بررسی معنی دار بود. بطوریکه در تمامی صفات اندازه گیری شده مصرف 150 کیلوگرم در هکتار کود سبب افزایش صفات گردید. البته برای صفات زیشی گیاه نظیر تعداد گل، وزن تر گل، وزن تر و خشک گلبرگ، وزن تر و خشک پرچم، و وزن تر و خشک کلاله بین کاربرد 150 و 100 کیلوگرم در هکتار کود تفاوت آماری معنی داری مشاهده نشد. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1476_4012378fa0e9482df205d025984d85f8.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Identification and Prioritization of the Appropriate Technologies for Saffron Corm Sorting Based on Analytical Hierarchy Process (AHP) شناسایی و اولویت‌بندی فناوری‌های مناسب سورتینگ پیاز زعفران مبتنی بر تحلیل سلسله مراتبی 301 315 1478 10.22077/jsr.2020.3521.1136 FA بهاره جمشیدی عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی محمد حسین سعیدی راد عضو هیات علمی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش سعید ظریف نشاط عضو هیات علمی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش فرزاد آزاد شهرکی عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Journal Article 2020 07 04 Saffron is one of the most valuable spices and medicinal plants with a great economic value. Saffron corms sorting based on the size is one of the most important production processes which is effective on the crop yield. This research was conducted during 2019 and 2020 with the aim of identification and prioritization of the appropriate technologies in Iran for sorting the saffron corms.The information and technical specifications of the sorters were collected and checked.Appropriate technologies were identified through survey and specialized visits.Comparison criteria were also determined.The options belonged to three companies: ‘Nardis’,‘Red Gold of Iranian Golshid’ and ‘Seifi Industrial Group’.The criteria included ‘Capacity’,‘Accuracy’,‘Ease of use’,‘Portability’,‘Number of categories’,‘Sorted corms quality’, ‘Multitasking’,‘Losses’,‘Number of operators’,‘Price’,‘Power’ and ‘Maintenance cost’.To prioritize the options and select the most appropriate technology, Analytical Hierarchy Process (AHP) and weighting of the criteria and options were used in Expert Choice software.The criteria were given value based on the opinions of 20 experts with completing the questionnaire.Results indicated that ‘Losses’ and ‘Sorted corms quality’ were the most effective criteria with relative weights of 0.14 and 0.135, respectively.Moreover, ‘Portability’ was the least effective criteria to select the appropriate technology for saffron corms sorting with relative weight of 0.045 (Inconsistency=0.01).Performance sensitivity analysis showed that ‘Nardis’ sorter is preferable to the other two sorters in terms of ‘Number of operators’,‘Price’ and ‘Power’.Moreover, ‘Red Gold of Iranian Golshid’ sorter is preferable to the other two sorters in terms of ‘Capacity’ and ‘Multitasking’. ‘Seifi Industrial Group’ sorter is superior to the other two sorters in terms of ‘Accuracy’,‘Ease of use’,‘Portability’,‘Number of categories’,‘Losses’ and ‘Maintenance cost’.Based on synthesis results, ‘Seifi Industrial Group’ sorter based on divergent rollers technique was introduced as the most appropriate technology for saffron corm sorting. زعفران یکی از گران‌بهاترین گیاهان ادویه‌ای و دارویی با ارزش اقتصادی بسیار است. سورتینگ پیازهای زعفران برپایه اندازه یکی از مهم‌ترین فرایندهای تولید و تاثیرگذار در عملکرد این محصول است. این پژوهش طی سال‌های 1398 و 1399، با هدف شناسایی و اولویت‌بندی فناوری‌های مناسبِ موجود در کشور برای سورتینگ پیازهای زعفران اجرا شد. اطلاعات و مشخصات فنی سورترها گردآوری و بررسی شد. فناوری‌های مناسب از طریق نظرسنجی و بازدیدهای تخصصی شناسایی و معیارهای مقایسه تعیین شد. گزینه‌ها متعلق به سه شرکت "ناردیس"، "طلای سرخِ گلشیدِ ایرانیان" و "گروه صنعتی سیفی" و معیارها شامل "ظرفیت"، "دقت"، "راحتی کاربرد"، "قابل حمل‌بودن"، "تعداد دسته‌ها"، "کیفیت پیازهای سورت‌شده"، "چندکاره‌بودن"، "تلفات کمّی"، "تعداد اپراتور"، "قیمت"، "توان"، و "هزینه تعمیر و نگهداری" بود. به منظور اولویت‌بندی گزینه‌ها و انتخاب مناسب‌ترین فناوری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و وزن‌دهی معیارها و گزینه‌ها در نرم‌افزار Expert Choice استفاده شد. معیارها بر اساس نظر خبرگانِ زعفران (20 نفر) با تکمیل پرسش‌نامه ارزش‌گذاری شد. نتایج نشان داد که "تلفات کمّی" و "کیفیت پیاز سورت‌شده" به ترتیب با وزن‌های نسبی 0.14 و 0.135 اثرگذارترین معیارها، و "قابل حمل‌بودن" با وزن نسبی 0.045 کم‌اثرترین معیار در انتخاب فناوری‌ مناسب سورتینگ پیاز زعفران هستند (شاخص ناسازگاری=0.01). تحلیل حساسیت کارآیی نشان داد که سورترِ "ناردیس" از نظر "تعداد اپراتور"، "قیمت" و "توان" نسبت به دو سورتر دیگر ارجحیت دارد. سورترِ "طلای سرخِ گلشیدِ ایرانیان" از نظر "ظرفیت" و "چندکاره‌بودن" دارای برتری نسبت به دو سورتر دیگر است. سورترِ "گروه صنعتی سیفی" از نظر "دقت"، "راحتی کاربرد"، "قابل حمل بودن"، "تعداد دسته‌ها"، "تلفات کمّی"، و "هزینه تعمیر و نگهداری" نسبت به دو سورتر دیگر برتر است. بر اساس نتایج تلفیق، سورتر "گروه صنعتی سیفی" مبتنی بر روش غلتک‌های واگرا به عنوان مناسب‌ترین فناوری برای سورتینگ پیاز زعفران معرفی شد. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1478_7e7cb0aa4fcf80afd592ec0c51096b0c.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Analysis of the role of socio-economic factors in the ecological sustainability of saffron cultivation; a case study of Gonabad County واکاوی نقش عوامل اجتماعی- اقتصادی در پایداری اکولوژیکی کشت زعفران؛ مطالعه موردی شهرستان گناباد 317 332 1587 10.22077/jsr.2020.3315.1131 FA محمد رضا کهنسال گروه اقتصاد فردوسی مشهد محمدرضا رمضانی گروه اقتصاد کشاورزی- دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2020 04 18 The implementation of sustainable farming systems is essential for ensuring long-term food supply. One of the most important agricultural products produced in Iran is saffron, which is the main source of income for many villagers in the east of the country. Therefore, attention must be paid to the sustainable saffron cultivation in main saffron production regions. The present study was conducted with the aim of measuring the ecological sustainability of saffron farms in Gonabad county and identifying the socio-economic factors affecting it in 2020. The data collection tool was a questionnaire and 193 questionnaires were completed based on simple random sampling procedure. In order to achieve the research objectives, first, ecological sustainability of farms was evaluated based on 12 criteria and using TOPSIS method. Subsequently, an ordered logit model was carried out to determine the factors affecting farm sustainability. Study findings reveal that perception towards sustainable agriculture, age, income and education, as well as having agricultural insurance and pursuing agriculture as the main job, have positive and significant effect on the probability of saffron farmers to be in more sustainable groups. Training courses, by contrast, has a negative effect on this probability, however, it is not significant at the desired statistical probability level. Therefore, improving farmers' perception towards sustainable agriculture, using the experiences of older farmers, financially supporting saffron growers in order to provide the required inputs, and a fundamental revision of the content of training courses can be considered as strategies to enhance the ecological sustainability of this valuable spice. پیروی از نظام‌های کشت پایدار محصولات کشاورزی امری ضروری و تضمین کننده تامین نیاز بشر به غذا در بلند مدت است. یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی تولید شده در ایران، زعفران است که منبع درآمد اصلی برای بسیاری از روستانشینان شرق کشور به شمار می‌رود. از این رو، توجه به پایداری کشت این محصول از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف سنجش پایداری اکولوژیکی کشت‌بوم‌های زعفران شهرستان گناباد و شناسایی عوامل اجتماعی-اقتصادی موثر بر آن در سال 1398 انجام شد. ابزار تحقیق، پرسشنامه بوده و بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 193 پرسشنامه تکمیل شد. به منظور دستیابی به اهداف تحقیق، ابتدا بر اساس 12 معیار و بر مبنای روش TOPSIS به ارزیابی پایداری اکولوژیکی مزارع پرداخته شد. در ادامه، الگوی لاجیت ترتیبی برای تعیین عوامل اثرگذار بر پایداری مزارع بکار گرفته شد. بر پایه نتایج، افزایش در متغیرهای نگرش نسبت به کشاورزی پایدار، سن، درآمد و تحصیلات و نیز داشتن بیمه محصولات کشاورزی و دنبال کردن کشاورزی بعنوان شغل اصلی بصورت معنی‌داری موجب افزایش احتمال قرارگیری زعفران‌کاران در گروه‌های پایدارتر می‌شود. ضریب متغیر کلاس‌های آموزشی و ترویجی منفی بوده ولی در سطح مطلوب آماری، معنی دار نیست. بنابراین بهبود نگرش کشاورزان نسبت به کشاورزی پایدار، بهره‌گیری از تجارب کشاورزان مسن، حمایت مالی از زعفران‌کاران در راستای تامین نهاده‌های مورد نیاز و اصلاح ساختار کلاس‌های آموزشی و ترویجی، می‌توانند به عنوان راهکارهایی برای پایدارسازی کشت این محصول ارزشمند مطرح باشند. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1587_86f4c78bc7052b8ed85ce6257398dffa.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 The effect of in ovo injection of crocin on hatchability, plasma lipid, antioxidant immune system and histological characteristics of jejunum of small intestine of broiler chickens اثر تزریق درون تخم مرغی کروسین بر جوجه درآوری، لیپیدهای پلاسما، وضعیت پاداکسنده و خصوصیات ریخت‌شناسی ژژنوم روده کوچک جوجه های گوشتی 333 342 1473 10.22077/jsr.2020.2959.1118 FA حشمت سپهری مقدم گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور Journal Article 2019 11 22 In this study, 400 fertile eggs of Ross 308 were used in the compeletly randomized design with 4 treatments and 4 replicates (25 eggs in each replicate). Treatments were non-injected (control group), injected with 0.1 ml deionized water, injected with 0.1 ml crocin %20 and injected with 0.1 ml crocin %40 (in 11 days incubation). In ovo injection of crocin %40 increased hatchability percent and body weight of hatched chicks in comparison to the other treatmenrs. There was significant difference between plasma glutathione peroxidase enzyme in broilers injected by crocin and control group, and total antioxidant capacity significantly improved at 1 day old. There was no effect of crocin on lipid metabolism, however cholesterol significantly decreased (P در این آزمایش از 400 عدد تخم بارور مرغ مادر سویه گوشتی راس 308 در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تیمار و 4 تکرار (25 تخم در هر تکرار) استفاده شد. تیمارها شامل بدون تزریق، تزریق 1/0 میلی‌لیتر آب مقطر، تزریق 1/0 میلی‌لیتر کروسین 20 درصد و تزریق 1/0 میلی‌لیتر کروسین 40 درصد بودند (تزریق روز یازدهم انکوباسیون). درصد جوجه‌های هچ شده در تیمار تزریق شده با 40 درصد کروسین نسبت به سایر تیمارها و تیمار شاهد به لحاظ عددی بالاتر بود. فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز در جوجه‌های تزریق شده با کروسین اختلاف معنی‌داری با تیمار شاهد داشت (P https://jsr.birjand.ac.ir/article_1473_03f6e6c0a35070c2130cb4ebc258dbd7.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 The Efficiency of Supporting Machine Models and Planning of Gene Expression in Saffron Crop Yawning کارایی مدل های ماشین بردار پشتیبان و برنامه ریزی بیان ژن در پیش بینی عملکرد محصول زعفران 343 358 1469 10.22077/jsr.2018.1741.1067 FA محدثه کاوسی گیوشاد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند ایران عباس خاشعی سیوکی استادیار گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند محمد علی بهدانی دانشگاه بیرجند مدیر گروه پژوهشی زعفران Journal Article 2018 07 12 Due to the sensitivity of saffron yield and its effect on climatic parameters and nonlinear properties of plant functions, in this research, saffron yield prediction was considered. The purpose of this study was to evaluate the ability of the support vector machine simulation model (lssvm) and genome genotype programming model (GenXproTools5.0) to predict saffron yield based on meteorological data (minimum temperature, maximum temperature, precipitation, evaporation and relative humidity, Performance one year ago) on a seasonal scale between 1992 and 2006. The best model was selected based on R2, RMSE and MAE assessment criteria. The results showed that in both scenarios, in the H scenario (average winter temperature, mean precipitation in autumn, winter rainfall average, winter evaporation average, yield one year ago), better results were obtained from saffron yield. In the LSSVM model, combinations with the Liner kernel function had more accurate results. But between lssvm model and GEP model, GEP model had higher R2 and lower RMSE and MAE. The R2, RMSE and MAE ratios in this model under the H-scenario in education section were 0.60688, 0.43265 and 0.46432 respectively. In general, the GEP model had more accurate results in saffron yield estimates than the LSSVM model. با توجه به حساسیت عملکرد زعفران و تاثیرپذیری آن از پارامترهای اقلیمی و خاصیت غیرخطی توابع عملکرد گیاهی، در این تحقیق به پیش‌بینی عملکرد زعفران پرداخته شد. هدف از انجام این مطالعه، توانایی مدل شبیه‌سازی ماشین بردار پشتیبان(lssvm) و مدل برنامه‌ریزی بیان ژن(GenXproTools5,0 )در پیش‌بینی عملکرد زعفران براساس داده‌های هواشناسی(حداقل دما، حداکثر دما، بارش، تبخیر و رطوبت نسبی،عملکرد یکسال قبل) در مقیاس فصلی در بازه زمانی 2006-1992 می‌باشد. بهترین مدل براساس معیارهای ارزیابی RMSE,R2وMAE انتخاب شد. بررسی‌ها نشان داد در هر دو مدل، در سناریوی H (میانگین حداقل دما درفصل زمستان، میانگین بارش در فصل پاییز، میانگین بارش در فصل زمستان، میانگین تبخیر در فصل زمستان،عملکرد یکسال قبل) برآورد مطلوب‌تری از عملکرد زعفران حاصل شد. در مدل LSSVM ترکیب‌های با تابع کرنل Liner نتایج دقیق‌تری داشت. اما بین مدل lssvm و مدل GEP، مدل GEP دارای R2 بالاتر و RMSE و MAE پایین‌تری بود. میزان RMSE,R2 و MAE در این مدل تحت سناریوی H در بخش آموزش به ترتیب 0.60688، 0.43265و 0.46432 به دست آمد. در مجموع مدل GEP نتایج دقیق‌تری را در تخمین عملکرد زعفران نسبت به مدل LSSVM دارا بود. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1469_58c9faea227aef38e097a0a111ba1eba.pdf

دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 8 2 2020 12 21 Interaction effects of salt stress and salicylic acid levels on physiological trials of saffron (Crocus sativus L.) برهم کنش سطوح تنش شوری و اسید سالیسیلیک روی برخی صفات فیزیولوژیک زعفران (Crocus sativus L.) 359 373 1468 10.22077/jsr.2020.2148.1084 FA مریم قربانپور دانشجوی کارشناسی ارشد تولیدات گیاهی دانشگاه تربت حیدریه احمد احمدیان استادیار گروه تولیدات گیاهی و پژوهشگر پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت حیدریه ایمان یوسفی جوان استادیار گروه تولیدات گیاهی و پژوهشگر پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت حیدریه Journal Article 2018 12 23 In order to investigate the effect of salicylic acid on reduction of the effects of salinity stress in saffron (Crocus sativus L.), an experiment was conducted in Torbat Heydarieh during 2015-2017. The experiments were performed as split plots in a randomized complete block design with three replications. The treatments consisted of salinity stress levels at four levels in the main plots: a1 (1.5 ds.m-1), a2 (3 ds.m-1), a3 (6 ds.m-1), a4 (9 ds.m-1) and the sub plots of salicylic acid in four levels including b1 (zero (control)), b2 (0.4mM), b3 (0.8mM), b4 (1.2mM). Results showed that in the highest salinity level (9 ds.m-1), application of appropriate concentration of salicylic acid increased leaf number and leaf length by 3 and 20% in first year and 20 and 32% in second year , respectively. Also, with the application of salicylic acid, leaf sodium content decreased by 40% and Leaf potassium content increased by 38% in second year. According to the results, salicylic acid caused balances in glucose and proline content, decrease of Na absorption, prevent disorders of K absorption and enhanced RWC leaves. At the highest salinity level salicylic acid application caused a 20% increase in total chlorophyll compared to control in second year. In the case of stigma yield, application of 0.8 mM salicylic acid at 6 and 9 ds/m salinity increased dry stigma yield (1.12 and 2.45 Kg/ha respectively)by 81% and 118%, respectively. Therefore we can suggested that application of 0.8 mM salicylic acid in salinity stress conditions in order to enhance stigma yield and saffron growth and decrease negative effects of salinity. به منظور مطالعه تأثیر محلول‌پاشی سالیسیلیک‌اسید بر کاهش اثرات تنش شوری در گیاه زعفران، آزمایشی به صورت اسپلیت-پلات در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی طی سال‌های زراعی 95-1394 و 96-1395 در شرایط محیطی طبیعی (مزرعه) در دانشگاه تربت‌حیدریه انجام شد. فاکتور اول شامل تنش شوری در چهار سطح (5/1، 3، 6 و 9 دسی‌زیمنس‌برمتر) و فاکتور دوم محلول‌پاشی سالیسیلیک‌اسید در چهار سطح (صفر، 4/0، 8/0 و 2/1 میلی‌مولار) بود. نتایج نشان داد در بالاترین سطح شوری (9 دسی‌زیمنس‌برمتر)، کاربرد غلظت مناسب سالیسیلسک‌اسید (8/0 میلی‌مولار) باعث افزایش تعداد و طول برگ به ترتیب 3 و 20 درصد در سال اول و 20 و 32 درصد در سال دوم نسبت به شاهد گردید. همچنین با کاربرد سالیسیلیک‌اسید، میزان سدیم برگ 40 درصد کاهش و مقدار پتاسیم برگ 38 درصد در سال دوم افزایش یافت. بر اساس نتایج محلول‌پاشی سالیسیلیک‌اسید باعث ایجاد تعادل در محتوای قند و پرولین، کاهش جذب سدیم و جلوگیری از اختلال در جذب پتاسیم شده و محتوای نسبی آب برگ را افزایش داد. در بالاترین سطح شوری کاربرد سالیسیلیک‌اسید باعث افزایش 20 درصدی کلروفیل کل نسبت به شاهد در سال دوم شد. در مورد عملکرد کلاله در سال دوم نیز کاربرد غلظت 8/0 میلی‌مولار سالیسیلیک‌اسید در سطوح شوری 6 و 9 دسی‌زیمنس‌برمتر باعث شد عملکرد کلاله خشک (به ترتیب با مقادیر 12/1 و 45/2 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب 81 و 118 درصد نسبت به شرایط عدم مصرف افزایش یابد. بنابراین می توان نتیجه گرفت کاربرد 8/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید در شرایط تنش شوری به منظور افزایش عملکرد کلاله و رشد زعفران و کاهش اثرات منفی شوری قابل توصیه می‌باشد. https://jsr.birjand.ac.ir/article_1468_b7e629fb6944b822442fb2347835d8a9.pdf