دانشگاه بیرجند پژوهش‌های زعفران 2345-3869 مقالات آماده انتشار 2026 04 07 Field Evaluation of Haloxyfop-R-Methyl, With and Without Adjuvants, on Saffron (Crocus sativus L.) Stigma Quality ارزیابی مزرعه‌ای اثر کاربرد علف‌کش هالوکسی‌فوپ آر متیل با و بدون مواد افزودنی بر خصوصیات کیفی کلاله زعفران (Crocus sativus L.) 3935 10.22077/jsr.2026.10885.1299 FA منصوره شجاعی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند حسین حمامی گروه زراعت و اصلاح نباتات سید وحید اسلامی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند سهراب محمودی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2026 01 19 To assess the response of the saffron stigma quality response to difference concentrations of the herbicide haloxyfop-R-methyl wwith or without adjuvants, a field study was carried out in a four-year-old saffron field located in the Sarayan region in 2022. The study was designed as a factorial experiment based on a randomized complete block design. Treatments included four concentrations of haloxyfop-R-methyl (0, 54, 81, and 108 g active ingredient ha⁻¹) and three adjuvant treatments: no additive, Sitogate oil, and corn oil (each at 0.5% v/v). Crocin, Picrocrocin, and Safranal quality were determined after harvesting in November 2023, by spectrophotometric methods. Crocin, Picrocrocin, and Safranal absorbance was measured at 440, 257, and 330 nm by using a spectrophotometer, respectively. Data were statistically analyzed using SAS software version 9.4, and mean comparisons were performed using the FLSD test at the 5% significance level. The experimental results indicated that the concentration of haloxyfop-R-methyl herbicide, had significant effect on crocin, picrocrocin, and safranal saffron stigma content. Results state by an experimental field study showed that the application of soil-applied herbicide effects on crocin, picrocrocin, and safranal saffron stigma content. Whereas, The highest safranal content in the stigma was recorded from metribuzin treatment with 8.00 mg.g–1, and the lowest was in the pendimethalin+ tepraloxydim treatment with 1.26 mg.g–1. Moreover, hand hoeing showed the highest content of saffron stigma crocin. It seems that quality response of saffron stigma to herbicide was depends to herbicide types and concentrations. Based on the findings of this study, hand hoeing had the highest effects on increase quality of saffron stigma because of weed control. By increasing haloxyfop-R-methyl herbicide concentration the crocin, picrocrocin, and safranal saffron stigma content was increased. Moreover, adjuvants application led to improved crocin, picrocrocin, and safranal saffron stigma content. به‌منظور بررسی اثر کاربرد غلظت‌های مختلف علف‌کش هالوکسی‌فوپ آر متیل، با و بدون استفاده از مواد افزودنی، بر خصوصیات کیفی کلاله زعفران، آزمایشی فاکتوریل در مزرعه‌ای چهارساله در منطقه سرایان طی سال ۱۴۰۱ انجام شد. طرح آزمایشی به صورت بلوک‌های کامل تصادفی اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح غلظت علف‌کش هالوکسی‌فوپ آر متیل (۰، ۵۴، ۸۱ و ۱۰۸ گرم ماده مؤثره در هکتار) و سه سطح ماده افزودنی (بدون افزودنی، مویان سیتوگیت و روغن ذرت به میزان 5/0 درصد حجمی) بودند. تیمارهای آزمایش در بهمن ماه 1401 اعمال شده و اندازه‌گیری خصوصیات کیفی زعفران در آبان ماه 1402 پس از برداشت کلاله و خشک کردن آن‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج آزمایش نشان داد که محتوای کروسین، پیکروکروسین و سافرانال کلاله زعفران تحت تاثیر معنی دار غلظت علف‌کش قرار هالوکسی‌فوپ آر متیل گرفت. در حالی که ماده افزودنی و اثر متقابل ماده افزودنی در غلظت علف‌کش هالوکسی‌فوپ آر متیل اثر معنی داری بر محتوای کروسین، پیکروکروسین و سافرانال کلاله زعفران نشان نداد. تیمار وجین کامل علف‌های هرز بیشترین اثر افزایشی بر محتوای کروسین، پیکروکروسین و سافرانال کلاله زعفران را نشان داد. البته در برخی از تیمارهای علف‌کش، اختلاف معنی‌داری بین وجین دستی و تیمارهای علف‌کشی از نظر اثر بر خصوصیات کیفی کلاله زعفران وجود نداشت. به ترتیب در غلظت‌های 50، 75، و 100 درصد توصیه‌شده علف‌کش هالوکسی فوپ آر متیل افزایش 06/11، 39/20، و 20/21 درصدی محتوای کروسین ، 74/7، 17/15، و 01/17 درصدی محتوای پیکروکروسین ، 65/5، 22/26، و 56/23 درصدی محتوای سافرانال در مقایسه با شاهد عدم کاربرد علف‌کش مشاهده شد. به‌طورکلی به نظر می‌رسد کاربرد علف‌کش هالوکسی فوپ آر متیل نه تنها اثر منفی بر خصوصیات کیفی زعفران نداشته بلکه با کنترل علف‌های هرز باریک‌برگ منجر به بهبود خصوصیات کیفی زعفران گردید. https://jsr.birjand.ac.ir/article_3935_a3f62e249b9b949a817ee2e04c66feb0.pdf